Bài 13
TRÒ CHƠI SINH HOẠT
1. ĐỊNH NGHĨA VỀ TRÒ CHƠI:
Trò chơi có thể được định nghĩa chi tiết là:
một cuộc vận động sinh hoạt,
tổ chức cho một số người cùng tham gia,
theo một quy ước được hướng dẫn trước,
diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định,
tại một nơi chốn, trong phòng hay ngoài trời,
với mục đích đem lại một giá trị hữu ích, có ý nghĩa riêng cho mỗi người và chung cho tập thể.
Theo định nghĩa này, trò chơi sinh hoạt đương nhiên bao gồm tất cả các trò chơi lành mạnh, nhưng đồng thời cũng gồm cả các bài hát ngắn, các vũ điệu đơn giản, các tiết mục ảo thuật bỏ túi, các câu đố vui, các câu băng reo… vẫn thường được dùng trong các buổi sinh hoạt tập thể như là những tiết mục sinh hoạt nho nhỏ.
Cũng do vậy, người Quản Trò tổ chức và điều khiển cuộc chơi đúng nghĩa, phải là một Linh Hoạt Viên tương đối có kinh nghiệm về sinh hoạt tập thể, được trang bị các kỹ năng cần thiết về nhiều mặt và tinh thần năng động.
2. YÊU CẦU CỦA TRÒ CHƠI:
Có 3 yêu cầu nhất thiết phải đạt được để có thể coi là một trò chơi đúng nghĩa. Đó là:
Gây dựng bầu khí
Rèn luyện kỹ năng
Giáo dục chiều sâu
Tùy mức độ và mục đích nhắm đến mà yêu cầu này sẽ trội hơn yêu cầu kia, hoặc cả ba mặt đều có giá trị và ý nghĩa như nhau. Chỉ thiếu đi một trong ba yêu cầu này, trò chơi tức khắc trở thành phản tác dụng, phản giáo dục, có hậu quả tai hại nhất thời hoặc sâu xa, và như thế, nó không còn được coi là một trò chơi nữa ! Chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu 3 yêu cầu cốt yếu này.
3. YÊU CẦU GÂY DỰNG BẦU KHÍ:
Trước tiên, trò chơi sinh hoạt góp phần làm cho bầu khí tập thể thêm sống động tươi trẻ, nhanh chóng giúp mọi người có mặt thoát khỏi sự thụ động khép kín, xóa bỏ mọi cách biệt và xa lạ ngại ngùng, giải tỏa sức căng tâm lý và sức ỳ thể lý. Như thế, trò chơi ít nhất phải đem lại niềm vui, cởi mở sảng khoái trong những giờ phút sinh hoạt bên nhau. Ở mặt yêu cầu này, trò chơi rất cần sự phối hợp của các Bài Hát Sinh Hoạt ngắn, vui, dễ tập; hoặc các điệu mini vũ tập thể đơn giản và có ý nghĩa thích hợp với chủ đề chung của buổi họp mặt.
Thế nhưng, dầu có vui, dầu có gây cười đến thế nào đi chăng nữa, trò chơi sinh hoạt vẫn cần phải có thêm 2 yêu cầu dưới đây nữa để niềm vui không hời hợt chóng qua và để nụ cười không bị sượng sùng trơ trẽn.
4. YÊU CẦU RÈN LUYỆN KỸ NĂNG:
Với yêu cầu này, các bài tập thể dục thể thao đã được chuyển thành các Trò Chơi Vận Động đòi hỏi sức khỏe, phản xạ nhanh, động tác tháo vát; các bài toán trí óc đã chuyển thành các Trò Chơi Động Não, suy luận, phân tích tổng hợp nhanh, đầy đủ và chính xác một cách lý thú; đặc biệt, các bài khóa huấn luyện về kỹ năng khô khan tẻ nhạt đã thoát xác thành các Trò Chơi Ưng Dụng thực hành hết sức hấp dẫn và hiệu quả…
Thật vậy, trò chơi sinh hoạt không để cho bất cứ ai đã tham gia mà lại có thể thụ động, tụ thủ bàng quan, không gắn bó với tập thể, ngược lại, nó có tác dụng gây ra một nỗ lực chung thật hăng hái.
Sau khi một trò chơi đã thật sự chấm dứt, mỗi người tùy vào mức độ hưởng ứng của mình, sẽ tự khám phá mình đã khác trước đó, nhanh nhẹn hơn, biến báo hơn, thông minh hơn hoặc tháo vát hơn. Những người ít sinh hoạt có thể thích thú và bỡ ngỡ, không ngờ mình lại khá năng động, đâu đến nỗi kém cỏi như bấy lâu vẫn tưởng.
Như vậy, trải qua một thời gian tham gia sinh hoạt, dự nhiều trò chơi các thể loại khác nhau, cả tập thể và từng cá nhân đã nghiễm nhiên được tăng cường thể lực, trau giồi trí óc, cũng như rèn luyện thành thạo được khá nhiều kỹ năng, mà những bài khóa lý thuyết khó có thể trang bị cho họ một cách chu đáo, nhanh chóng, hiệu quả và đầy hứng thú như vậy.
5. YÊU CẦU GIÁO DỤC CHIỀU SÂU:
Khác với 2 yêu cầu vừa nêu, yêu cầu thứ ba này có khi được thể hiện một cách nhẹ nhàng kín đáo nhưng lại hết sức quan trọng, bởi nó góp phần nâng cao các ý thức nhân bản, vun đắp những cảm nhận tín ngưỡng tâm linh một cách âm thầm và tiệm tiến. Như thế phải nói là các trò chơi sinh hoạt sẽ có tác dụng thấm thía sâu xa hơn nhiều so với việc chỉ lên lớp các bài giáo dục công dân hoặc các buổi học giáo lý, các giờ huấn đức thuần túy trong các tập thể.
Về mặt nhân bản, trò chơi sinh hoạt giúp nhận thức về tinh thần kỷ luật tập, tính trung thực trong ganh đua, các mối tương quan ứng xử tốt đẹp trong xã hội, lòng yêu mến tôn trọng thiên nhiên và của công, sự vâng phục đối với bề trên hoặc huynh trưởng. Nói chung, trò chơi sinh hoạt góp phần giáo dục tính cách công dân.
Về mặt tâm linh, riêng đối với các trò chơi tôn giáo, nó giúp hình thành nơi người tham gia ý niệm về hai chiều kích gắn bó bản thân với Thượng Đế và bản thân với tha nhân, vốn dĩ là những mầu nhiệm của sự sống, những thực tại thiêng liêng trừu tượng. Những điều này quả thật khó trình bày diễn đạt cũng như khó thụ đắc, nếu không thông qua các phương tiện gần gũi và sinh động như các trò chơi dùng trong các kỳ trại có chủ đề, các Trò Chơi Chiến Dịch hoặc xen kẽ trong các tiết dạy Giáo Lý.
Tắt một lời, trò chơi sinh hoạt góp phần giáo dục tính cách đạo lý và tín ngưỡng.
6. PHÂN LOẠI TRÒ CHƠI:
Ở đây, xin đề nghị 5 hạng mục để phân loại trò chơi:
Theo tính chất nội dung
Theo đối tượng tham gia
Theo tầm cỡ dàn dựng
Theo điều kiện không gian
Theo nhu cầu phục vụ.
Trong mỗi hạng mục trên, chúng ta có thể nhận rõ từng thể loại trò chơi sinh hoạt ứng với tính cách, với tầm cỡ và với mục đích nhắm tới của từng trò chơi, và như vậy sẽ dễ dàng cho việc mỗi Linh Hoạt Viên có thể hệ thống lưu trữ trong Trương Mục Trò Chơi ở cấp độ nhỏ cá nhân và Đoàn, Nhóm, hoặc gửi vào Ngân Hàng Trò Chơi ở tầm cỡ quốc gia, quốc tế...
7. THEO TÍNH CHẤT NỘI DUNG:
1. Trò Chơi Phản Xạ:
Đây là loại trò chơi quy ước phản xạ về động tác, về lời nói. Tóc độ ngày càng nhanh. Luật chơi cứ ngày lại một khó hơn, dễ gây rối loạn, phán đoán sai… Có thể có nhiều kiểu phản xạ khác nhau:
Phản xạ thuận: Mọi người phải làm và nói theo đúng khẩu lệnh của quản trò điều khiển.
Phản xạ nghịch: Hễ quản trò làm và nói thế này thì mọi người lại phải làm và nói thế kia.
2. Trò Chơi Lý Luận:
Đây là trò chơi vận dụng đến sự động não để phân tích, lý luận, loại suy, tổng hợp, nêu các giả thuyết hợp lý và đi đến những kết luận chính xác. Trò chơi sẽ diễn ra trong một thời gian nhất định hay một số lần nhận định thăm dò đã được quy ước trước giữa quản trò và tập thể tham dự.
3. Trò Chơi Vận Động Nhẹ:
Đây là loại trò chơi ngồi tại chỗ, ít vận động, được dùng với một nhóm không quá đông, mục đích để thư giãn, gây tình thân và tạo niềm vui nhẹ nhàng, sau khi đã thấm mệt với các trò chơi vận động mạnh. Có thể kết hợp trò chơi với các Bài Hát Sinh Hoạt
4. Trò Chơi Vận Động Mạnh:
Đây là loại trò chơi dùng đến sức lực, sự nhanh nhẹn, quả cảm, tháo vát và cả mưu trí. Người thua phải vào thay quản trò để điều động tiếp trò chơi. Cũng có thể trò chơi mang tính đối kháng, thi đua quyết liệt giữa hai hoặc nhiều Đội, kết quả sẽ tính theo tỷ số thắng-thua, hình phạt do bên thắng quy định, ví dụ: đội thua cõng đội thắng đi một vòng; hoặc cả đội thua phải nhẩy lò cò, người sau nắm chân trái người trước…
Trò chơi loại này sẽ dễ dàng tạo ra cao trào hứng khởi, hết sức sôi nổi cho buổi sinh hoạt, vì thế không nên đưa ra liên tiếp nhiều trò khiến tập thể mau mệt và chóng chán, nhưng nên xen kẽ, cứ 2, 3 trò chơi nhẹ mới dùng một trò chơi mạnh.
5. Trò Chơi Cảm Giác:
Đây là loại trò chơi phải dùng đến một hoặc nhiều giác quan cùng lúc như:
Thính giác ( nghe bằng tai )
Thị giác ( nhìn bằng mắt )
Vị giác ( nếm bằng lưỡi )
Khứu giác ( ngửi bằng mũi
Xúc giác ( sờ bằng tay, dò bằng chân ).
Cũng có thể cho cô lập một giác quan nào đó để người chơi phải vận dụng tối đa các giác quan còn lại trong việc nhận định, ghi nhớ, lý luận loại suy và đi tới kết luận chính xác.
6. THEO ĐỐI TƯỢNG THAM GIA:
Linh Hoạt Viên cần lưu ý chọn các trò chơi thích hợp với độ tuổi và phái tính của những người tham gia buổi sinh hoạt, cần nhớ đó là yếu tố quyết định khá lớn dẫn đến thành công chung cuộc.
6.1 Tuổi Au:
Trò chơi dùng cho độ tuổi 8 đến 11, tất cả đều là nam hoặc nữ, hoặc chung nam-nữ. Quy ước chơi đơn giản, không vận động quá sức và quá lâu, gây kiệt sức uể oải. Có thể đi kèm với Bài Hát Có Cử Điệu, nhắm rèn luyện cho các em sự chú ý quan sát, nỗ lực gắng sức, giáo dục sự hiền hòa nhân ái, vui tươi và chăm chỉ.
Bầu khí tốt nhất cho loại trò chơi này là những phút giải lao sau một tiết học Giáo Lý, một buổi picnic và nhất là trong một đêm tổ chức đốt lửa theo dạng Hoa Lửa của các em Sói Con và Chim Non của phong trào Hướng Đạo.
6.2 Tuổi Thiếu:
Trò chơi dùng cho độ tuổi 12 tới 15, tất cả đều là nam hoặc nữ, hoặc chung nam-nữ. Quy ước chơi đơn giản nhưng đòi hỏi cao, vận động có mạnh có nhẹ, tạo hào hứng liên tục, gay cấn, biến báo nhanh và sôi động.
Trò chơi nhắm đến việc rèn luyện thể lực, sự nhanh nhẹn, tháo vát, óc quan sát, tinh thần sẵn sàng. Ngoài ra, trò chơi còn giáo dục tính ganh đua trong sáng, trung thực, vị tha. Trò chơi thường diễn ra trong sân nhà có mái che hoặc sân trường, sân nhà thờ hoặc trên bãi đất rộng, quang đãng, bằng phẳng, không có rễ cây, mương lạch và đá sỏi.
6.3 Tuổi Kha:
Trò chơi dùng cho độ tuổi 16 tới 18, tất cả đều là thuần tuý nam hoặc nữ. Quy ước chơi phức tạp, đòi hỏi vận động mạnh và liên tục, có tính mạo hiểm phiêu lưu, hồi hộp căng thẳng, phải không ngừng nỗ lực. Trò chơi nhắm đến việc rèn luyện óc phán đoán, tính nhạy bén, lòng quả cảm.
Ngoài ra, ở độ tuổi mà các em chưa hẳn là thanh niên mà cũng thôi không còn là thiếu niên, loại trò chơi này muốn giáo dục các em về ý thức và tinh thần đồng đội, sự tuân phục các huynh trưởng một cách tự nguyện, ý chí khẳng khái, bền bỉ, sẵn sàng gánh lấy cái khó mà vẫn vui tươi lạc quan.
Trò chơi có khi diễn ra cả trong đêm, trên một đất trại thiên nhiên rộng lớn với nhiều địa hình khác nhau ( sông, lạch, rừng thưa, đồi trọc... ) nhưng đảm bảo không có nguy hiểm như: đường đèo, vực sâu, bờ đất lở, rào kẽm gai, rắn rết, thú dữ, khu vực quân sự...
Xin đơn cử một số Trò Chơi Lớn, Trò Chơi Phiêu Lưu như:
Chinh Phục núi Lang-biang, núi Ky-tô Vua ở Vũng-tàu, núi Cấm và núi Sam ở Châu-đốc; Leo núi ở Suối Mỡ huyện Lục-nam tỉnh Bắc-giang...
Thám Du hang động Hạ-long tỉnh Quảng-ninh, hang động Phong-nha tỉnh Quảng-bình, hang Tiền ở Hà-tiên, hang Tức-dụp ở Châu-đốc...
Thăm Tràm Chim ở huyện Tam-nông tỉnh Đồng-tháp, Vườn Cò ở huyện Phụng-hiệp thị xã Cần-thơ...
Trại Bay bằng xe đạp đi hồ Trị-an, đi Vũng-tầu, đi Cồn- phụng ở Mỹ-tho...
Bơi Lặn ở bãi biển Đại-lãnh tỉnh Khánh-hòa...
Khai Phá một nghĩa địa bỏ hoang, ngôi nhà ma ở Đà-lạt.
Các dạng Trò Chơi Vận Động Mạnh ngoài trời và mang tính Thi Đua Đối Kháng như:
Banh Tù Tròn và Vuông ( Ballon prisonnier );
Cướp cờ; Đánh trận giả;
Đi cà kheo; Kéo co; Đẩy gậy;
Nấu cơm Quang Trung;
Báo Gánh, Báo Chạy, Báo Bay...
6.3.1 Tuổi Tráng:
Trò chơi cho độ tuổi 19 tới 24 tuổi, tất cả là nam hoặc nữ, hoặc hỗn hợp nam-nữ ( mixte ). Quy ước trở lại khá đơn giản nhưng nhiều ý nhị sâu xa, thường là vận động nhẹ nhiều hơn là mạnh, đòi hỏi đấu tài, đấu trí hơn là đấu sức.
Trò chơi nhắm rèn luyện sự lý luận thông minh, năng động biến báo, quan sát tinh tế, chuyên môn khéo léo và đạt yếu tố kỹ thuật cũng như mỹ thuật cao. Ngoài ra, trò chơi góp phần giáo dục sự hướng thương vị tha, sẵn sàng giúp ích, tạo lập các tương quan hài hòa tế nhị.
Trò chơi thường diễn ra trên bãi cỏ pique-nique, các công viên, các khu giải trí dã ngoại giữa thiên nhiên hoặc trong phòng rộng, hội trường... Xin đơn cử một số ví dụ:
Các trò chơi lớn như Pa-nô Chạy; Báo Chạy; Tòa Án Vườn ( dùng Phương Pháp Nhóm Ong );
Viết tiếp phần kết luận một truyện ngắn bỏ dở ( dùng Phương Pháp Lập Phiếu );
Đấu Giá ( gây quỹ xã hội từ thiện );
“Giải phẫu thẩm mỹ” bãi biển Vũng Tàu hay dọc đường núi lên chơi Chùa Hương ( thu nhặt rác, đá... )
Hội thi cắm hoa, Hội Thi bầy mâm quả, Hội Thi nấu các món ăn đặc thù Việt Nam...
6.3.2 Tuổi Trưởng:
Trò chơi dùng cho độ tuổi từ 25 trở lên, rất nên tổ chức chung cho nam-nữ để bầu khí chan hòa, quân bình và sinh động. Quy ước rất đa dạng và phong phú. Thường là vận động nhẹ, ít đổ mồ hôi, linh hoạt mà vẫn lịch sự.
Trò chơi nhắm đến việc rèn luyện sự tập trung ý chí và vận dụng các tri thức chuyên môn hoặc các kinh nghiệm từng trải. Tuy vậy, các trò chơi vẫn phải đem đến những giây phút cởi mở vui tươi thư giãn sau một tuần làm việc ở nhà và ngoài xã hội, giải tỏa được những dồn nén căng thẳng ( stress ).
Ngoài ra, trò chơi còn rèn luyện lòng nhẫn nại kiên trì, tính khôi hài lạc quan, tinh thần trách nhiệm, giúp ích có hiệu năng sâu rộng, ý thức được về bản ngã và tha nhân, vun đắp tinh thần tôn giáo và gầy dựng tình huynh đệ nhân quần...
Nếu họp mặt không quá 20 người, trò chơi có thể diễn ra trong phòng khách, trên sân thượng, ngoài hàng hiên hay trong một khu nhà vườn. Nếu họp mặt đông người hơn, có thể tổ chức tại các khu vực nghỉ mát, du lịch, pique-nique, gần gũi với phong cảnh thiên nhiên hữu tình.
Trong tiếng nhạc nhẹ nhàng làm nền, người tham dự cùng nhau nhâm nhi một tách cà phê hoặc một ly chè tự nấu, ăn bánh và trái cây do mỗi người mang tới, các Trò Chơi Sinh Hoạt tuổi Trưởng được đưa ra một cách tự nhiên, xen kẽ giữa những vấn đề bàn bạc thảo luận
Xin đơn cử một số ví dụ các dạng trò chơi tuổi Trưởng:
Các Trò Chơi Dùng Phiếu để thu nhặt dữ kiện hoặc để điều động một cuộc họp mặt sinh hoạt giao lưu;
Làm câu đối, thơ lục bát và hò đối đáp theo âm điệu hò của 3 miền giữa hai nhóm nam nữ;
Video-club: đặt tên bộ phim vừa xem, đưa ra một kết thúc khác, chia sẻ hoặc tranh luận kiểu Tòa Án Vườn về nội dung và các nhân vật trong phim.
Chế tác các trò chơi mới: cùng nhau bàn thảo, chơi thử, đánh giá xếp loại và lưu trữ.
Trại Bay: đi một vòng xa thăm các Huynh Trưởng già, đang đau ốm, đang có chuyện buồn...
7. THEO TẦM CỠ DÀN DỰNG:
7.1 Trò Chơi Nhỏ:
Trò Chơi Nhỏ có thể dùng cho mọi độ tuổi, số người tham dự thường từ 12 tới 36, không kéo dài quá lâu nhưng thay đổi nhanh cứ mỗi 10 phút, từ dạng này sang dạng khác, thỉnh thoảng nên xen kẽ một trò chơi vận động mạnh.
Trò Chơi Nhỏ có tính nhất thời, mục đích gây bầu khí hứng khởi thân tình, khởi đầu một kỳ trại, chuẩn bị cho một cuộc họp mặt, một khóa học, dẫn nhập vào tiết dạy Giáo Lý hoặc nằm giữa một chương trình dài để giải lao, thư giãn cho cử tọa.
Trò Chơi Nhỏ có thể được thực hiện trong phòng cũng như ngoài trời, dạng sinh hoạt vòng tròn hay ngồi theo các dãy ghế trong lớp, trong hội trường. Do vậy Trò Chơi Nhỏ thường là các trò chơi vận động nhẹ, trò chơi phản xạ, trò chơi động não. Tuy nhiên, cũng có thể Trò Chơi Nhỏ là những trò chơi vận động không quá mạnh, không kéo dài, không có tính đối kháng cao như các trò chơi Bịt mắt bắt dê, Nhẩy cừu, Chơi U... Ngoài ra, Trò Chơi Nhỏ cũng có thể dùng làm thành phần cho một trò chơi lớn của các Quản Trò đứng trạm dùng để thử thách các Đội.
7.2 Trò Chơi Trung:
Trò Chơi Trung có thể dành cho mọi độ tuổi, số người tham dự thường từ 12 tới 36, mỗi trò kéo dài trong khoảng 15 tới 45 phút. Trò Chơi Trung thực hiện được trong phòng lẫn ngoài trời, sau khi đã chơi một số trò chơi nhỏ để hâm nóng bầu khí. Trong một buổi sinh hoạt hay một kỳ trại, chỉ nên chọn không quá 3 Trò Chơi Trung.
Trò Chơi Trung luôn luôn được diễn ra xoay quanh một chủ đề, một ý nghĩa cần chuyển tải, được diễn giải bằng một câu truyện, có thể kèm theo một Bài Hát Ý Lực thích hợp để khắc họa tâm tình. Tất cả nhằm đem lại một kết quả cụ thể về huấn luyện một hay nhiều kỹ năng nào đó, và nhất là sẽ mang lại một giá trị sâu xa về giáo dục nhân bản và tâm linh cho cá nhân mỗi người cũng như cho cả tập thể.
Trò Chơi Trung thường dùng đến các Phương Pháp Lập Phiếu, Nhóm Ong, Hoạt Động Xưởng, thường phải chia đối tượng tham dự thành nhiều đội, nhiều nhóm cùng thi đua nhưng lại không mang tính đối kháng quyết liệt do không chấm giải nhất, nhì, ba, tư và trao phần thưởng.
7.3 Trò Chơi Lớn ( Grand Jeu ):
Đây là một trò chơi có thể huy động rất đông người tổ chức và tham dự, chia thành nhiều Đội, nhiều Toán. Thời gian chơi kéo dài, trải qua nhiều chặng, nhiều trạm với các thử thách có tính chất khác nhau, đòi hỏi nhiều chuyên môn, nhiều kỹ năng, nhiều công sức.
Nội dung trò chơi mang một ý nghĩa sâu xa dựa vào một chủ đề chính và được chuyển tải thông qua một hình thức phức tạp nhưng hết sức hấp dẫn. Xin xem thêm phần trình bầy chi tiết trong bài 3.
7.4 Trò Chơi Chiến Dịch:
Đây là một dạng Trò Chơi Lớn thường được dành riêng cho sinh hoạt của Giáo Lý, đòi hỏi Ban Tổ Chức phải chuẩn bị rất kỹ vì huy động tất cả thầy cô và học sinh Giáo Lý cùng phụ huynh các em trong giáo xứ.
Mỗi Chiến Dịch có thể tiến hành từ 2 tuần tới 2 tháng và đòi hỏi nhiều mặt sinh hoạt và hoạt động khác nhau.
Nội dung trò chơi gắn với một chủ đề Giáo Lý, mục đích để giáo dục và rèn luyện cho các em các mặt Tâm Linh, Nhân Bản và Kỹ Năng thông qua các trò chơi sinh hoạt và hoạt động đa dạng, tương đối toàn diện. Xin xem thêm phần trình bầy chi tiết trong bài 4.
7.5 Trò Chơi Liên Tỉnh ( Interville ):
Trong mấy năm gần đây, đài truyền hình VTV của Việt Nam có mở các chương trình sinh hoạt dành cho sinh viên và học sinh các lứa tuổi trong toàn quốc. Anh Lại Văn Sâm với sự cộng tác của anh Laurent Bosque người Pháp, đã thiết kế các Trò Chơi Liên Tỉnh mang tên SV 97 và đã đạt được thành công ngoài sự mong đợi. Kế tiếp, đã có chương trình 7 Sắc Cầu Vồng dành cho học sinh Phổ Thông, Khu Vườn Cổ Tích dành cho trẻ em Mẫu Giáo, Câu Lạc Bộ những người yêu thích âm nhạc.
Nội dung ở đây có thể xem là sự kết hợp sáng tạo giữa thể loại Đố Vui Để Học xen kẽ với các trò chơi đấu trí, đấu tài, đấu sức mang tính đồng đội, do vậy mà chương trình hết sức lôi cuốn, đã hấp dẫn hàng ngàn bạn trẻ đến dự trực tiếp tại hội trường hay sân vận động có mái che cũng như hàng triệu người trong toàn quốc thông qua màn ảnh nhỏ vào mỗi Chúa Nhật.
Yếu tố đem lại thành công không nhỏ đó là người điều khiển chương trình ( Speaker ), một Linh Hoạt Viên đúng nghĩa, đem lại những ý tưởng bất ngờ, lý thú và dí dỏm, làm cho chương trình luôn sinh động sôi nổi.
Hiện nay, tại nhiều giáo xứ ở ba miền đã áp dụng thể loại này vào sinh hoạt Giáo Lý, nhưng chỉ mới ở cấp liên khối trong mỗi giáo xứ hoặc liên giáo xứ trong mỗi hạt. Trong tương lai, nếu có điều kiện, hy vọng sẽ tổ chức được ở cấp Liên Địa Phận. Nội dung thi đấu dành cho giới trẻ và học sinh Giáo Lý gồm:
Các kiến thức về Lịch Sử Cứu Độ, Kinh Thánh, Phụng Vụ, Lịch Sử Giáo Hội;
Các ứng xử nhân bản Ki-tô giáo trong đời sống thường nhật giữa xã hội;
Các Bài Thánh Ca, các Bài Ca Ý Lực, các Bài Hát Sinh Hoạt, các Bài Hát Có Cử Điệu;
Xen kẽ là các trò chơi tập thể dành cho khán giả tham dự, đầy bất ngờ hấp dẫn mang tính giáo dục và huấn luyện cao, thật sự có ích cho giới trẻ.
7.6 Trò Chơi Quốc Gia ( National ):
Đây là dạng trò chơi do một đơn vị phong trào cấp tỉnh đứng ra đăng cai tổ chức, mời các tỉnh, các vùng, các miền khác trong nước về tham dự. Một số nơi có truyền thống từ xưa, có Đền, Đình, Chùa, Phủ, Lăng, di tích lịch sử... cũng thường có những ngày Lễ Hội lớn hằng năm với các Trò Chơi Dân Gian.
Về đối tượng, có thể giới hạn trong một giới, một độ tuổi nhưng cũng có thể mở rộng cho nhiều giới, nhiều độ tuổi tùy theo tính chất và nội dung trò chơi. Thời gian diễn ra trong khoảng 3 ngày, 1 tuần, lâu nhất là 1 tháng, được một Ban Tổ Chức gồm những người có uy tín lãnh đạo, được nhiều nghệ nhân nổi tiếng cố vấn và nhiều đoàn thể hỗ trợ.
Trò chơi mang đậm ý nghĩa phong trào nên có mục đích phát động và phát triển cho phong trào đạt được hiệu quả cao và ích lợi lâu dài, sâu xa.
Xin đơn cử các Trò Chơi Dân Gian và Trò Chơi Quốc Gia như:
Hội Thi Cờ Người; Võ Vật;
Hội Thi Chọi Gà; Chọi Trâu;
Hội Đâm Trâu ( của người Dân Tộc );
Hội Đua Thuyền ( ở miền Nam );
Hội Thi Lê Quý Đôn ( của học sinh Phổ Thông );
Hội Thi Săn Ảnh Nghệ Thuật;
Hội Thi Thả Diều ( tổ chức hằng năm tại Huế );
Hội Thi Vẽ Tranh trên nền sân xi măng;
Hội Thi Sáng Tạo Khoa Học Kỹ Thuật;
Hội Thi Kèn, Hội Thi Guitare, Hội Thi Đàn Bầu...
7.6 Trò Chơi Quốc Tế ( International ):
Đây là dạng trò chơi không biên giới do một người hoặc một nhóm người, một tổ chức cấp quốc gia đề xuất và điều hành, có giao lưu hợp tác với nhiều người, nhiều tổ chức tại các nước khác nhau, không giới hạn về thời gian, về độ tuổi tham gia vì nội dung tuy mang đậm tính chuyên môn chuyên sâu nhưng lại trải ra trên một diện hết sức rộng lớn, với đủ mọi hình thức và phương thế giao lưu trao đổi.
Khởi sự có thể nhen nhúm từ một nhóm nhỏ, rồi cứ lan dần, mở rộng ra 1, 2 quốc gia rồi có thể phổ biến ra toàn thế giới. Do vậy, hiệu quả của dạng trò chơi này tuy âm thầm và lâu dài, nhưng lợi ích rèn luyện và giáo dục lại hết sức lớn, hấp dẫn lý thú vô cùng.
Xin đơn cử một số Trò Chơi Quốc Tế:
Ngân Hàng Trò Chơi;
Sưu Tập Tem, Sưu Tập Post Card Du Lịch, Sưu Tập Xâu Chìa Khóa...
Du khảo vòng quanh thế giới ( tàu Peace Boat, tàu Nippon Maru SSEAYP của Nhật, tàu Semester At Sea - SAS của Mỹ, tàu SS Universe... )
Phong trào xếp giấy Origami Nhật: Ngàn Con Hạc Giấy để kêu gọi hòa bình...
8. THEO ĐIỀU KIỆN KHÔNG GIAN:
8.1 Trò Chơi Trong Nhà ( In Door ):
Không gian chơi tuy bị giới hạn bởi tường vách và đồ đạc nhưng lại dễ tạo nên bầu khí thân tình. Dẫu sao, không nên tập họp quá đông, gây chật chội, vướng víu và nóng bức ngộp thở.
Ít khi nào Quản Trò lại chọn không gian trong nhà để tổ chức một buổi sinh hoạt thuần tuý các trò chơi, nhưng cốt nhắm đến một sinh hoạt gặp gỡ chiều sâu như: chia sẻ Lời Chúa, học hỏi một đề tài nhân bản, họp phân công chuẩn bị một chuyến đi trại, mừng sinh nhật hay bổn mạng các bạn trong Nhóm, hội thảo với một Huynh Trưởng khách... Như thế, phần sinh hoạt trò chơi chỉ là phụ, thường đưa ra khi mở đầu, xen kẽ ở giữa và kết thúc để chia tay.
Do vậy, chỉ nên dùng các Trò Chơi Vận Động Nhẹ hoặc các Trò Chơi Dùng Phiếu. Không nên quá kéo dài một trò chơi đến mức nhàm chán, nhưng thay đổi nhanh, từ dạng này chuyển sang dạng khác. Cũng không nên dùng quá nhiều trò mà chỉ cốt gây bầu khí, dẫn vào trọng tâm chủ đề chính buổi gặp gỡ.
8.2 Trò Chơi Ngoài Trời ( Out Door ):
Không gian chơi rộng và thoáng như: sân chơi của trường học, trong vườn của một ngôi nhà ở thành phố hoặc ở ngoại thành, ở nông thôn, công viên... Nếu là một đất trại, gần gũi với thiên nhiên cây cỏ thì quá tốt. Có thể dùng đến các Trò Chơi Vận Động Mạnh, xen kẽ với các Trò Chơi Vận Động Nhẹ. Nếu là một kỳ trại, có thể đưa ra một Trò Chơi Trung hoặc Trò Chơi Lớn.
Nên có một Quản Trò chính và một vài Quản Trò Phụ Tá để luân phiên nhau vừa điều khiển vừa dưỡng sức vì buổi sinh hoạt ngoài trời có thể kéo dài 1 đến 2 giờ.
Cần tiên liệu biến báo để duy trì sinh hoạt khi mưa khi nắng, làm chủ nhịp độ và bầu khí khi dồn dập khi thư giãn, không bị đơn điệu nhàm chán hoặc làm cho người tham dự đuối sức mệt mỏi, nhất là đối với các em nhỏ hay các bạn nữ.
8.3 Trò Chơi Tại Nhà ( At Home ):
Đây là dạng trò chơi có thể kéo dài trong nhiều ngày, nhiều tuần lễ. Ban Tổ chức tập trung phổ biến nội dung, thể lệ, thời hạn rồi phát động cuôc chơi tại một nơi chung như Đoàn Quán, Hội Trường của giáo xứ... Sau đó, trò chơi sẽ diễn ra tại nhà riêng của mỗi người tham dự hoặc nơi họp mặt chung của mỗi Đội, mỗi Toán. Tất cả sẽ cố gắng thi đua hoàn thành, nộp cho Ban Tổ Chức để chấm thi, triển lãm có thuyết minh, tổng kết, lượng giá và trao giải.
Để điều hành tốt cuộc chơi, Ban Tổ Chức cần có một đội ngũ phụ tá chia nhau đến hỗ trợ mỗi Đội, thúc đẩy tiến độ nhịp nhàng trong sự trung thực tự giác.
Dạng trò chơi này khuyến khích phát triển năng lực sáng tạo cá nhân và sự ăn ý tập thể để đạt kết quả chung. Xin đơn cử một số Trò Chơi Tại Nhà:
Làm lồng đèn Giáng Sinh hoặc Trung Thu;
Thi vẽ tranh, làm Bích Báo theo chủ đề;
Sưu tập tem, côn trùng, mẫu đá;
Chế tác mẫu đồ chơi mới;
Lập Trương Mục Bài Hát, Truyện Kể;
Mở Ngân Hàng Trò Chơi...
9. THEO NHU CẦU PHỤC VỤ:
9.1 Trò Chơi Sinh Hoạt Vòng Tròn:
Sinh hoạt theo dạng mọi người đứng hoặc ngồi theo hình vòng tròn chung quanh Quản Trò là dạng phổ biến và lý tưởng nhất ( thuật ngữ SHO: sinh hoạt Vòng Tròn ). Cần chú ý mấy điểm căn bản sau đây, vốn đã trở thành quy ước chung về sinh hoạt vòng tròn cho mọi nơi, mọi quốc gia:
Khi cần di chuyển hoặc điểm số trong sinh hoạt, luôn đi theo chiều ngược với chiều kim đồng hồ.
Quản Trò luôn ở trong vòng tròn, xoay người từ từ hướng về mọi người, vị trí ở giữa hoặc chếch 2/3 về một phía, để mọi người có thể nghe và thấy được mình.
Các trò chơi Sinh Hoạt Vòng Tròn thường đi kèm với các Bài Hát Có Cử Điệu.
Chú ý cho vòng tròn điểm số chẵn-lẻ hoặc 1, 2, 3 từ đầu cho đến hết để nắm chắc số người tham dự, dễ biến báo, tạo bầu khí thân tình, vui tươi và sống động.
9.2 Trò Chơi Sinh Hoạt Thi Đua:
Vì là thi đua nên phải chia ít là thành 2 bên, sẽ đấu với nhau tổng cộng là 3 hoặc nhiều nhất là 5 lượt (số lẻ lượt) để lấy tỷ số thắng-bại. Tuy vậy, tùy theo tính cách trò chơi, có thể dừng lại ở tỷ số hòa nhau thì vui hơn.
Dạng trò chơi này thường là ở ngoài trời, nhưng đôi khi cũng tổ chức được trong nhà, miễn là không gian đủ rộng để di chuyển hay chạy nhảy cho thoải mái.
Quản Trò cần chú ý mấy điểm sau đây:
Không nên lấy Đội hay Nhóm có sẵn để chia, vì dễ gây ra ganh đua cục bộ. Cũng không nên chia thành 2 phe nam-nữ hoặc già-trẻ. Ngược lại, nên cho điểm số, dùng cách chia chẵn-lẻ tự nhiên.
Khi đã chia đều số người ở 2 bên, Quản Trò có thể nhờ thêm những bạn dư ra để làm trọng tài hỗ trợ mình. Cần công minh, không thiên vị một bên nào để tránh sự tranh cãi đôi co, mất vui lúc đó và sau này.
Thắng-bại trong trò chơi chỉ là tương đối, cốt đem lại niềm vui chung. Do vậy, không nên tính nhất-nhì, nhưng dùng phần thưởng chính là một trò chơi Thưởng-Phạt.
Sau khoảng 2, 3 trò chơi dạng Thi Đua, nên trở lại dạng Sinh Hoạt Vòng Tròn, xóa nhòa mọi ấn tượng hơn-thua để vẫn duy trì bầu khí thân tình.
10. QUẢN TRÒ
10.1 Trò Chơi Sinh Hoạt Thân Hữu:
Nhân một buổi họp mặt mừng sinh nhật hoặc mừng lễ đặc biệt của một người hay một Nhóm, khách dự là người ở đủ mọi lứa tuổi đều ăn mặc diện và đẹp, không tiện chạy nhảy. Do vậy, hầu hết đều chỉ dùng các Trò Chơi Trong Nhà ( in door ). Bầu khí mở đầu hoặc tiếp nối sau một bữa ăn nhẹ, rất cần các trò vui nhộn, đấu tài, đấu trí chứ không đấu sức.
Quản Trò có thể đưa ra các Trò Chơi Dùng Phiếu hoặc các Trò Chơi Vận Động Nhẹ, nên cần chuẩn bị trước một số giấy và bút, khăn quàng, nến, phấn, các món quà nho nhỏ gói kín gây bất ngờ và để lại những kỷ niệm vui bên nhau...
10.2 Trò Chơi Sinh Hoạt Cao Điểm:
Bất cứ một buổi họp mặt mang tính truyền thống hoặc tôn giáo nào cũng đều cần được các Linh Hoạt Viên gây dựng bầu khí ( warming-up ) ngay từ lúc mở đầu, và cứ thế duy trì thật tốt trong suốt buổi. Ngoài ra, khi trong Nhóm chuẩn bị chia tay, tiễn một bạn, một sứ vụ mới ( một Tráng sinh Lên Đường; mừng một Trưởng nhận Bằng Rừng; mừng một Tân Linh Mục... ), có thể tổ chức một nghi thức trong đó chỉ cần có một Trò Chơi Sinh Hoạt Phục Vụ là đủ. Khi đến thời điểm kết thúc ( chia tay, lưu niệm, cầu nguyện... ), cần nâng bầu khí chung lên thành một đỉnh cao đầy ý nghĩa và ấn tượng sâu lắng.
10.3 Trò Chơi Sinh Hoạt Phục Vụ:
Trò chơi được đề ra với một mục đích rõ ràng là để gây quỹ cho nội bộ sinh hoạt của Nhóm hoặc quỹ phục vụ cho công việc từ thiện xã hội ( Ví dụ: Tổ chức Bán Đấu Giá; Quyên góp vật phẩm cứu trợ ). Ngoài ra, đôi khi trò chơi có dạng như một Trò Chơi Chiến Dịch nhưng lại không hẳn nhắm vào chiều sâu tôn giáo mà là hướng ra chiều xa, chiều rộng của việc “giúp ích”, phục vụ xã hội một cách vô điều kiện.
Xin đơn cử một số ví dụ đã thực hiện trong thực tế:
Các Toán Tráng Hướng Đạo bắc các nhịp cầu tre và giây thay cho cầu khỉ ở các vùng nông thôn nghèo.
Chiến Dịch Ánh Sáng Văn Hóa dịp hè cho các vùng ven, vùng ngoại thành, vùng sâu, vùng xa.
Các sœurs Saint Paul de Chartres Đà Nẵng tổ chức đội quân 200 chị thu nhặt rác tại La-vang trong dịp Đại Hội Thánh Mẫu kỷ niệm 200 năm tháng 8 năm 1998.
10.4 Trò Chơi Sinh Hoạt Giáo Dục:
Đây là một dạng Trò Chơi Lớn huy động đông người cùng giới, cùng độ tuổi tham gia đồng loạt trong một thời gian tương đối dài. Đối với sinh hoạt và hoạt động Giáo Lý, đó là một Trò Chơi Chiến Dịch. Đối với ngành Giáo Dục, đó là một cuộc chơi đậm tính giáo dục nhân bản hết sức lôi cuốn.
Xin đơn cử một ví dụ ở Nhật Bản: Ngày khai giảng đầu niên khóa mỗi năm, mỗi thành phố lớn như Tokyo đều tổ chức trò chơi Báo Động Giả, thực tập di tản học sinh khi có nạn động đất hoặc sóng thần.
10.5 Trò Chơi Thưởng-Phạt:
Đa số các trò chơi sinh hoạt đều đưa tới một kết thúc có bên thắng, bên bại, có người bị phạt hay được thưởng. Để bầu khí vẫn tiếp diễn vui tươi và sinh động, Trò Chơi Thưởng-Phạt sẽ giúp cho bên thua hay người bị phạt không cảm thấy “quê”, vừa được khích lệ sẽ chơi hay hơn trong dịp khác và trong trò chơi khác, lại vừa thấy lý thú khi được tập thể “thưởng” cho một Trò Chơi Phạt ! Ngược lại, bên thắng và người được thưởng thường được tập thể “phạt” bằng một Trò Chơi Thưởng !
Cái khéo của người Quản Trò hay Linh Hoạt Viên là biết đề nghị một Trò Chơi Thưởng-Phạt sao cho mọi người đều nhiệt liệt hưởng ứng. Muốn thế, dù là thưởng hay phạt, Quản Trò cần lưu ý mấy điểm quan trọng sau đây:
Phải là một trò chơi đúng nghĩa, nghĩa là hội đủ 3 yếu tố: Gây dựng bầu khí - Rèn luyện kỹ năng - Giáo dục chiều sâu.
Không nên lợi dụng để “đì” một Đội hay một cá nhân, biến họ thành trò cười cho mọi người.
Trò chơi phải hợp với khả năng, vừa với sức lực của người chịu phạt hay được thưởng. Nếu họ đã cố gắng mà không xong thì đừng bắt làm đi làm lại, nhưng mời gọi mọi người hoan hô tinh thần và... tha cho họ về chỗ. Sau đó, chuyển ngay sang một trò chơi sinh hoạt khác.
GIỚI THIỆU 30 TRÒ CHƠI SINH HOẠT VÒNG TRÒN
1 BÃO THỔI – BÃO THỔI
Thể loại: Phản xạ thuận, dành cho 30 người mọi lứa tuổi tham dự trong phòng, hoặc đông hơn khi tổ chức ngoài trời.
Rèn luyện: Sự nhanh nhẹn, phản xạ nhạy bén.
Giáo dục: Ý thức bản thân giống và khác mọi người ở điểm nào.
Luật chơi: Quản trò hô to: “Bão thổi, bão thổi”, mọi người hỏi lại: “Thổi ai ? Thổi ai ?” Quản trò bảo: “Thổi những ai đeo đồng hô !” Những ai có đeo đồng hồ đều phải chạy đổi chỗ cho nhau trong vòng tròn. Ai chậm chân nhất sẽ phải ra thay quản trò tiếp tục điều khiển.
Mục đích: Xáo trộn vị trí mọi người trong vòng tròn, tránh co cụm.
Vật dụng: Còi thổi để gây sự chú ý trước khi hô.
Lưu ý: Câu hô “bão thổi, bão thổi” có thể thay bằng các câu khác như: “Kiến cắn, kiến cắn”, “Điện giựt, điện giựt”...
2. TỰ HỌA CHÂN DUNG
Thể loại: Phản xạ thuận, trong phòng hay ngoài trời, cho 30 tới 60 người tham dự.
Rèn luyện: Sự nhanh nhạy, nhịp nhàng, chính xác.
Giáo dục: Tính hòa đồng, cởi mở trong tập thể.
Luật chơi: Quản trò bắt bài hát chỉ có ba chữ “Trán-cằm-tai” theo điệu nhạc phần đầu của bài “Tiếng chày trên sóc Bom Bo”, mọi người hát theo, tay chỉ đúng vào vào trán, vào cằm hay vào tai của mình khớp với lời đang hát. Tốc độ hát ngày một tăng.
Mục đích: Gây bầu khí vui nhộn, sảng khoái.
3. TÔI BẢO THÌ LÀM
Thể loại: Phản xạ thuận, trong phòng hay ngoài trời, cho 30 tới 60 người mọi lứa tuổi tham dự.
Rèn luyện: Sự tập trung chú ý, phản xạ nhanh và phản xạ đúng theo thính giác.
Giáo dục: Vâng lời một cách sáng suốt, không dễ dàng tin một cách mù quáng.
Luật chơi: Quản trò hô: “Tôi bảo đứng !” Mọi người phải đứng. Quản trò bất ngờ không nói “Tôi bảo” mà chỉ hô: “Ngồi xuống !”, những ai lỡ ngồi xuống thì sẽ bị phạt sau khi trò chơi đã kết thúc. Cứ thế quản trò cứ đổi hành động và khẩu lệnh ngày một nhanh cho đến khi có được khoảng 10 bị phạt thì chuyển sang trò chơi phạt.
Mục đích: Gây bầu khí vui nhộn.
4. ÔNG NÓI GÀ, BÀ NÓI VỊT
Thể loại: Phản xạ nghịch, trong phòng hay ngoài trời, cho 15 tới 30 người độ tuổi thiếu niên trở lên có thể tham dự.
Rèn luyện: Phản ứng nhạy bén và chính xác.
Giáo dục: Cần phán đoán, nhận định đúng đắn trước mọi sự.
Luật chơi: Quản trò đứng trước một người nào đó trong vòng tròn, chỉ vào tai anh ta và nói: “Đây là cái mũi của tôi”, người kia phải chỉ mũi của mình và nói: “Đây là cái tai của tôi”. Ai nói hoặc làm sai thì phải ra thay quản trò tiếp tục điều khiển trò chơi hoặc bị phạt.
Mục đích: Gây bầu khí vui nhộn.
Lưu ý: Có thể nâng thêm mức độ khó: Quản trò chỉ vào đầu mình và nói: “Đây là cái lưng của các bạn”, mọi người phải tự vỗ vào lưng mà nói: “Đây là cái vai của anh”...
5. THẦY BÓI ĐOÁN MÒ
Thể loại: Trò chơi lý luận, trong phòng hay ngoài trời, cho khoảng 30 người độ tuổi thiếu niên trở lên tham dự.
Rèn luyện: Óc lý luận, loại suy để phán đoán đúng đắn.
Giáo dục: Tinh thần khao khát khám phá những giá trị lành mạnh.
Luật chơi: Với một món đồ gói kín, được hỏi 3 câu hoặc hơn, quản trò chỉ trả lời: đúng hay sai, có hay không. Đến câu cuối cùng ai đoán được đúng đó là món đồ gì sẽ là người đoạt giải, thường là chính món đồ bí mật ấy.
Mục đích: Gây bầu khí sinh động, thư giãn sau một trò chơi mạnh.
Vật dụng: Một món quà nhỏ, vui, có ý nghĩa, được gói lại và ngụy trang khéo léo, gây tò mò cho tập thể.
6. EM HỌC CỬU CHƯƠNG 3
Thể loại: Trò chơi phản xạ, vận động nhẹ trong nhà, cho khoảng 30 em trở lại, độ tuổi từ 12 trở lên.
Rèn luyện: Phản xạ đúng và nhanh.
Giáo dục: Chú ý đến tha nhân, nhưng không bị tha hóa làm cho bản thân bị mất tự chủ, bị cuốn hút theo người khác.
Luật chơi: Ngồi vòng tròn, chọn một người bất kỳ để mở đầu điểm số từ số 1. Nhưng hễ tới người nào có số chia hết cho 3 ( như 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21... ) thì không được hô lên số ấy, chỉ được phép vỗ tay mà thôi. Người kế tiếp lại hô con số kế tiếp. Ai sai luật có thể bị phạt hoặc loại trực tiếp. Vòng tròn điểm số lại từ số 1, trò chơi tiếp diễn cho tới khi đạt được số 30, hoặc cho tới khi chỉ còn lại 6 người, thì đó là những người thắng cuộc.
Lưu ý: Có thể nâng mức độ khó của trò chơi lên bằng cách quy định cả những số có mang số 3 ( như 13, 23... ) cũng không được hô số mà chỉ được vỗ tay.
7. NÀO CÙNG CHUYỀN
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong phòng hay ngoài trời, cho độ 30 người độ tuổi thiếu niên tham dự.
Rèn luyện: Sự nhịp nhàng về thao tác.
Giáo dục: Tinh thần phối hợp tập thể khéo léo.
Luật chơi: Tập trước bài hát: “Nào cùng chuyền chiếc dép trên tay cho người bên mình, chuyền cho đều, chuyền cho khéo, ai ơi, nếu sai, nếu sai xin mời đi ra”. Ngồi vòng tròn, mỗi người cầm trên tay phải một chiếc dép, cùng chuyền sang cho người bên phải theo nhịp hát. Tới đoạn “Nếu sai, nếu sai xin mời đi...” thì giữ dép lại, nhịp 4 lần trên mặt đất phía bên phải và phía mình, và chỉ thật sự chuyền đi tiếp khi hát tới chữ “ra”. Những ai sai nhịp, dép dồn đống trước mặt, sẽ bị loại. Vòng tròn thu hẹp dần cho tới khi còn lại 2 người đấu tay đôi chung kết.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, vui tươi.
Vật dụng: Mỗi người một chiếc dép của mình.
Lưu ý: Nếu chơi trên sân đất, chỉ nên đập nhẹ chiếc dép, tránh làm tung bụi mù mịt.
8. THỜI SỰ GIỰT GÂN
Thể loại: Vận động nhẹ trong phòng hay ngoài trời, cho 15 tới 30 người độ tuổi thiếu niên trở lên tham dự.
Rèn luyện: Sự phối hợp, cộng tác ăn ý trong tập thể.
Giáo dục: Không nhẹ dạ trước những tin vịt hay dư luận xấu.
Luật chơi: Quản trò ngồi giữa vòng tròn, hỏi to lên: “Ai ?” Một người chạy lên nói nhỏ vào tai quản trò tên ai đó có mặt trong vòng, ví dụ: “Anh Tèo !” Quản trò lại hỏi: “Làm gì ?” Một người khác chạy lên nói nhỏ một động từ, ví dụ: “Ăn vụng !” Quản trò lại hỏi về nơi chốn: “Ở đâu ?” – “Trong Sở Thú !” Quản trò hỏi tiếp: “Lúc nào ?” – “Giữa đêm khuya !” Có thể hỏi thêm: “Như thế nào ?” – “Một cách lấm lét !”
Cuối cùng, quản trò công bố bản tin thời sự cuối cùng: “Anh Tèo ăn vụng trong Sở Thú giũa đêm khuya một cách lấm lét...” Người có tên vừa nêu sẽ phải vào thay quản trò để hỏi và lập một bản tin mới .
Mục đích: Gây bầu khí vui nhộn, thư giãn sau một trò chơi mạnh.
Lưu ý: Có thể sử dụng ngoại ngữ nếu tất cả đều biết chung một ngoại ngữ. Khi ấy sẽ lần lượt hỏi bằng tiếng Anh là: Who ? What ? When ? With who ?... hoặc hỏi bằng tiếng Pháp là: Qui ? Où ? Comment ? Quand ? Avec qui ? Avec quoi ?
9. BẮN CHÌM TẦU CHIẾN
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ ngoài trời hoặc trong nhà, cho khoảng 30 người trở lại, độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Phản xạ nhanh và đúng thứ tự.
Giáo dục: Mỗi người chú ý làm tròn bổn phận của mình.
Luật chơi: Ngồi vòng tròn, quản trò cho điểm số 1, 2, 3. Cứ 3 người mang số 1, 2 và 3 thì họp lại thành một chiến hạm có mang số thứ tự ( như: tầu 1, tầu 2, tầu 3... ) hoặc mang tên ( như: tầu Đen, tầu Trắng, tầu Vàng... ). Ở mỗi tầu, khi nghe tầu khác gọi tên của tầu mình mà bắn, thì lập tức người bên trái nạp đạn kêu “clic”, tới người bên phải lên nòng kêu “clac”, rồi cuối cùng người ở giữa bắn “đùng” kèm theo tên của một tầu khác. Tầu nào bị sai hoặc bị chậm ở bất cứ khâu nào thì coi như chìm. Những tầu còn lại nếu gọi lầm tên của những tầu đã chìm cũng coi như bị loại. Cuối cùng, tầu nào sống sót sẽ được tất cả hát tặng một bài.
Mục đích: Gây bầu khí vui nhộn, sôi nổi.
10. NỐI LỬA CHO ĐỜI
Thể loại: Trò chơi thính giác, vận động nhẹ trong phòng hoặc hội trường lớn, hoặc ngay trong lòng Nhà Thờ, cho khoảng từ 30 tới 300 người mọi lứa tuổi có thể tham dự.
Rèn luyện: Nhận định chính xác môi trường chung quanh bằng thính giác và xúc giác.
Giáo dục: Tương trợ và sẵn sàng kế thừa lẫn nhau, cùng nhau gánh vác trách nhiệm chung của tập thể.
Luật chơi: 2 người bị bịt mắt, người lớn tuổi nhất cầm nến sáng, người nhỏ tuổi nhất cầm nến chưa thắp, được quản trò dẫn đến 2 nơi xa nhau. Mọi người hát chung bài “Nối lửa” của cha Tiến Lộc ( hoặc một bài có ý về thắp lửa ) đồng thời giúp 2 người tìm gặp nhau bằng cách vỗ tay mạnh hơn nếu đang đến gần nhau, vỗ tay nhẹ đi nếu đang rời xa nhau. Khi đã gặp nhau, 2 người cố gắng “nối lửa” cho nhau mà không làm tắt mất ngọn nến.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động để dẫn vào chiều sâu lắng sau đó.
Lưu ý: Nhớ tắt hết quạt máy và đèn trong phòng. Kết thúc trò chơi, quản trò nên có đôi lời diễn giải ý nghĩa.
Dụng cụ: 2 khăn quàng và 2 ngọn nến.
11. TÔI LÀ HỌA SĨ
Thể loại: Vận động nhẹ trong phòng, cho khoảng 30 người tham dự, hay nhất là dành cho tuổi Ấu ( thiếu nhi ).
Rèn luyện: Kỹ năng vẽ trong một điều kiện rất hạn chế.
Giáo dục: Tinh thần đồng đội cùng gắng sức.
Luật chơi: Mỗi đội khoảng 6 người, phát 1 tờ giấy bìa và bút màu. Cho đề tài đơn giản và cụ thể. 2 người cúi xuống làm bàn, 2 người căng giấy, 2 người vẽ tranh. Cứ sau 5 phút, quản trò cho hiệu lệnh thay đổi cặp họa sĩ. Hết 15 phút, các đội nộp tranh và cử người thuyết minh vắn tắt trong 5 phút. Ban giám khảo là các huynh trưởng.
Mục đích: Gây bầu khí hứng khởi, sẵn sàng hợp tác và tranh đua.
Vật dụng: Giấy bìa trắng kích thước 120 x 80 cm, một số bút lông màu nét to, loại dùng mực a-xê-tôn (acétone).
12. CHÚA GỌI – DẠ, CON ĐÂY !
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong phòng hoặc ngoài trời, dành cho 15 tới 30 người, độ tuổi từ 16 trở lên.
Rèn luyện: Sự chú ý để phản xạ theo đúng thứ tự.
Giáo dục: Tinh thần sẵn sàng, luôn tỉnh thức trước Thánh Ý Thiên Chúa qua mọi biến cố cuộc đời.
Luật chơi: Tất cả ngồi vòng tròn, điểm số 1, 2, 3, cứ 3 người thành một tổ, mỗi tổ chọn tên một một vị thánh nam hoặc nữ gọi chỉ có 2 âm, ví dụ: Gio-an, Lu-ca, An-na, Phê-rô, An-phong, Mác-ta... Quản trò sẽ mở đầu bằng cách hô, ví dụ: “Chúa gọi Gio-an !” Tổ nào mang tên Gio-an sẽ đáp lại tuần tự như sau:
Người số 1 đứng lên thưa: “Dạ !”
Người số 2 đứng lên thưa: “Con...”
Người số 3 đứng lên thưa: “Đây !”
Người số 1 ngồi xuống nói: “Chúa...”
Người số 2 bên phải nói: “Gọi...”
Người số 3 ngồi xuống nói: “An-phong !”
Tổ nào mang tên An-phong lại đáp tuần tự như trên. Tổ nào làm sai, thưa chậm hoặc gọi tổ khác không kịp coi như bị loại. Tổ nào lại gọi tên những tổ đã bị loại cũng bị loại theo. Cuối cùng, khi chỉ còn lại 1 tổ, quản trò nhắc nhở: “Các bạn có thấy không, khi Chúa gọi, ta phải luôn sẵn sàng để đáp trả...” sau đó, chuyển sang một trò chơi phạt cho các tổ đã bị loại.
Mục đích: Gây bầu khí vui tươi, ấm áp.
13. NGƯỜI THỨ BA
Thể loại: Vận động mạnh ngoài trời, cho khoảng trên 30 người tham dự, hay nhất là dành cho tuổi Thiếu.
Rèn luyện: Sức khỏe dẻo dai.
Giáo dục: Luôn luôn sẵn sàng.
Luật chơi: Điểm số 1 – 2, người số 1 đứng vòng ngoài, ngay sau lưng người số 2 ở vòng trong. Còn dư lại một cặp, oẳn tù tì, ai thắng là người đuổi, ai thua là người bị đuổi. Quản trò cho hiệu lệnh bắt đầu, người bị đuổi chỉ được chạy bên trong vòng tròn, nhanh chân đến đứng trước một người số 2 nào đó thì người số 1 đứng phía sau tức khắc trở thành người bị đuổi, phải chạy tiếp, nếu chậm chân bị bắt, sẽ trở thành người đuổi.
Mục đích: Gây dựng bầu khí sôi nổi.
Vật dụng: Sào tre 2m, gậy tre 2m.
14. LANG BĂM CHẨN BỆNH
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong phòng hoặc bên đóng lửa dặm đường, cho khoảng 12 tới 30 người lớn tham dự.
Rèn luyện: Óc suy đoán, phân tích, tổng hợp.
Giáo dục: Tinh thần liên kết gắn bó sâu xa với nhau trong tập thể.
Luật chơi: Quản trò mời một bạn làm Lang Băm ra xa, giải thích cách chơi cho mọi người còn lại trong vòng tròn: Hễ Lang Băm trở vào hỏi người thứ nhất câu gì thì người này im lặng không trả lời; Hỏi người thứ hai thì người này trả lời câu đã hỏi người thứ nhất... Chỉ được hỏi 5 người, sau đó phải hỏi lại người thứ nhất, người này sẽ trả lời câu đã hỏi người thứ năm trước đó. Cuối cùng, Lang Băm phải đoán cho được căn bệnh tập thể của cả vòng tròn. Đó là căn bệnh “Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu”. Mọi người trong vòng phải chú ý nghe để trả lời cho khớp các câu hỏi chẩn bệnh.
Mục đích: Gây bầu khí ấm áp ( warming-up ).
Lưu ý: Đây là dạng trò chơi chỉ chơi được một lần. Trong dịp khác, phải có ít là một người lạ tham dự để mời đúng người ấy đóng vai Lăng Băm thì mới không lộ bí mật của trò chơi.
15. GỠ RỐI TƠ LÒNG
Thể loại: Vận động nhẹ ngoài trời, cho khoảng 30 đến 60 người độ tuổi thiếu niên trở lên tham dự.
Rèn luyện: Sự quan sát tinh tường đưa tới phán đoán chính xác.
Giáo dục: Đoàn kết trong thân ái. Nếu trong tập thể có vấn đề trục trặc, cần để cho các Huynh Trưởng giúp gỡ rối.
Luật chơi: Mời 5 huynh trưởng lớn ra ngoài xa. Các bạn trẻ nắm chặt tay nhau thành một vòng tròn dứt khoát không rời. Quản trò lần lượt làm cho “sợi-dây-người” này rối lên, thắt thành 5 nút rồi yêu cầu mọi người dồn lại sát nhau. Mời các huynh trưởng trở lại, cố gắng gỡ các nút để trả lại vòng tròn như cũ mà không được cắt lìa ở bất cứ mắt xích tay người nào... Kết thúc, vẫn nắm tay nhau đứng vòng tròn, hát chung bài “Giữ chặt mối dây”.
Mục đích: Gây bầu khí thân ái, lưu luyến.
Lưu ý: Nên chơi ở cuối buổi sinh hoạt để sau đó hát chia tay, thì sẽ tạo được bầu khí lưu luyến và ấn tượng xúc động trong lòng mọi người.
16. LẠY ÔNG, TÔI Ở BỤI NÀY
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ ngoài trời hoặc trong nhà, cho khoảng 30 người ở độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Thính giác nhạy bén, phán đoán tốt và tinh khôn.
Giáo dục: Chú ý lắng nghe người khác và giữ cẩn mật.
Dụng cụ: 2 chiếc khăn quàng và một chiếc còi.
Luật chơi: Mọi người nắm tay nhau làm thành vòng tròn lớn như hàng rào. 2 người tình nguyện ở giữa, đều bị bịt mắt, nhưng có một người được cầm còi. Nghe hiệu lệnh bắt đầu, quản trò hô “thổi”, người cầm còi là tên trộm sẽ thổi 3 tiếng ngắn rồi nhẹ bước nhanh chân lẩn trốn ngay, người kia làm thám tử, phải định hướng để bắt tên trộm. Khi chụp bắt được, phải nhanh tay vỗ lên vai tên trộm 3 cái. Quản trò cho 2 người đổi vai và chơi lại. Quản trò nhớ tính thời gian “cầm cự” bằng đồng hồ xem ai lâu hơn thì thắng cuộc.
Mục đích: Gây bầu khí vui tươi, sôi nổi.
Lưu ý: Có thể mời 2 người có tính cách đặc biệt trong tập thể ra chơi cho thêm phần hấp dẫn ( người lớn tuổi nhất và người nhỏ tuổi nhất; hoặc một huynh trưởng và một em Đội sinh bé; hoặc đôi tân hôn trong một đám cưới... )
17. SỐNG-CHẾT-THIÊN ĐÀNG-HỎA NGỤC
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ ngoài trời hay trong nhà chơi rộng, cho khoảng 20 tới 100 em độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Sự phản xạ chính xác và nhanh.
Giáo dục: Trí phán đoán sáng suốt, biết tự chủ.
Luật chơi: Mọi người đứng thành vòng tròn. Quản trò hô “Sống, sống, sống !”, tất cả chạy nhẹ tại chỗ, nhanh chậm tùy theo nhịp độ hô thưa hay dồn của quản trò. Bất ngờ quản trò hô “Chết !”, tất cả phải đứng im lại ngay. Nếu nghe hô “Thiên Đàng !”, tất cả nhảy lên giang hai tay lên cao hình chữ V. Nếu nghe hô “Địa Ngục !”, tất cả ngồi xuống, hai tay bó gối. Quản trò sẽ hô một đàng, nhưng lại làm một nẻo, ai phản xạ chậm hoặc không đúng với tiếng hô khoảng 3 lần thì bị loại. Nếu có được 5, 6 người bị loại thì cho một trò chơi phạt, mọi người hát bài “Thiên Đàng, Địa Ngục hai bên...”
Mục đích: Gây bầu khí giao lưu, hòa đồng.
18. VỪA ĂN CƯỚP, VỪA LA LÀNG
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong nhà hoặc ngoài trời, cho khoảng 30 người, độ tuổi từ 16 trở lên.
Rèn luyện: Óc phán đoán và suy luận tốt.
Giáo dục: Tính trung thực ( Sự lừa dối gạt gẫm sớm muộn gì cũng sẽ bị phát giác )
Luật chơi: Quản trò xin một người tình nguyện làm thám tử, dẫn anh ta đi khuất xa khỏi vòng tròn, rồi quản trò sẽ nhờ một người dùng kim băng gài sợi dây đeo còi ở sau lưng mình, dặn dò nhỏ cho mọi người biết cách thức mình sẽ đánh lừa ra sao. Mời thám tử trở lại vòng tròn, bảo anh ta rằng ở đây có một người đang bí mật giữ một chiếc còi và thỉnh thoảng lại thổi còi phá bĩnh, đề nghị anh ta điều tra. Quản trò khéo léo di động trong vòng tròn, luôn quay mặt về phía thám tử, thỉnh thoảng dừng lại đưa lưng trước mặt một người trong vòng, người này nhanh tay cầm lấy chiếc còi đeo sau lưng quản trò để thổi một tiếng. Quản trò lại nhanh chân di chuyển ngay sang chỗ khác, ra vẻ ngạc nhiên để đánh lừa thám tử. Thám tử sẽ phải cố gắng phát giác thủ phạm chính là quản trò “vừa ăn cướp, vừa la làng”. Tất cả sẽ hát tặng thám tử tài ba bài “Hoan hô anh này một cái...”
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, vui nhộn.
Vật dụng: 1 chiếc còi có dây đeo không quá dài, 1 cây kim băng.
19. MỘT CÂY CÓ MẤY ĐẦU ?
Thể loại: Trò chơi trí não trong nhà, cho 20 người, độ tuổi từ 16 trở lên.
Rèn luyện: Óc suy luận nhanh, phản xạ đúng.
Giáo dục: Tính thận trọng, không sơ xuất mà bỏ qua những chi tiết tuy nhỏ nhưng quan trọng.
Luật chơi: Mọi người đứng vòng tròn, quản trò chỉ tay vào bất cứ ai và liên tục hỏi thật nhanh các câu hỏi sau đây: “Một cây mấy đầu ?” ( 2 đầu ) “Hai cây mấy đầu ?” ( 4 đầu ) “Một cây rưỡi mấy đầu ?” ( 4 đầu ) “ Hai cây một phần ba mấy đầu ?” ( 6 đầu ). Những ai trả lời sai sẽ bị tập trung phạt bằng một trò chơi khác.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, vui nhộn.
20. ĐĂNG KÝ TẠM TRÚ
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong nhà, cho khoảng 20 người, độ tuổi từ 12 trở lên.
Rèn luyện: Phản xạ nhanh.
Giáo dục: Ganh đua hết mình nhưng cũng sẵn sàng nhường nhịn.
Luật chơi: Luôn luôn số ghế ( hoặc dép ) ít hơn một so với số người chơi. Tất cả nắm tay nhau vừa hát một bài hát sinh hoạt quen thuộc, vừa đi vòng tròn quanh các chiếc ghế ( hoặc dép ). Bất ngờ, quản trò hô to: “Đăng ký !”, tất cả phải đáp lại: “Tạm trú !” rồi nhanh chân nhảy vào ngồi lên một chiếc ghế ( hoặc giẫm chân phải lên một chiếc dép ). Chắc chắn sẽ có một người chậm chân bị lọt sổ, loại ra khỏi vòng tròn. Quản trò cứ thế lấy bớt đi một chiếc ghế ( hoặc dép ) cho đến khi còn có 5, 6 người có nhà ở. Quản trò sẽ hô: “Thường trú !”, những người này sẽ mở vòng tay ra và hô to: “Xin mời !” rồi đón những người bị loại “vào nhà mình” bằng bài hát “Cái nhà là nhà của chung, xin đón anh em vào chung, sống chung trong tình thương mến, vui chung thân thiết vô cùng !”
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, vui nhộn.
Vật dụng: Một số ghế tương ứng.
22. CÁC DẤU CÂU
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong nhà hoặc ngoài trời, cho khoảng 30 người, độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Phản xạ nhanh và chính xác. Luyện thêm môn văn phạm đặt câu và sử dụng đúng chỗ những dấu câu.
Giáo dục: Tinh thần cảnh giác, không để bị lôi cuốn, bắt chước điều sai, điều không hay.
Luật chơi: Quản trò quy định các ký hiệu bằng chân như sau:
Giậm mũi chân phải một cái: dấu chấm câu ( . )
Xoay người ngang, nhảy giậm cả hai chân: dấu 2 chấm ( : )
Mũi chân phải ngoáy một cái: dấu phẩy ( , )
Mũi chân phải ngoặc một vòng rộng rồi giậm 1 cái: dấu chấm hỏi ( ? )
Nhảy hai chân vào trong vòng tròn: dấu mở ngoặc kép ( “ ).
Nhảy hai chân ra ngoài vòng tròn: dấu đóng ngoặc kép ( “ ).
Sau đó, quản trò sẽ kể một câu truyện vui, đến các chỗ có các dấu thì hô to từng loại dấu câu, mọi người đồng loạt hô lại và làm theo. Coi chừng quản trò sẽ hô một đàng lại làm một nẻo, ai sơ ý bắt chước thì bị phạt.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, vui nhộn.
22. TRUYỆN THẰNG CU TÝ
Thể loại: Trò chơi vận động trong nhà cho khoảng 20 em, độ tuổi từ 12 tới 14.
Rèn luyện: Những đức tính nhân bản đơn giản thường nhật.
Giáo dục: Ý thức nhân bản trong đời sống, vun đắp chiều sâu tâm linh tôn giáo cơ bản.
Luật chơi: Các em đứng thành vòng tròn. Quản trò đưa hai tay làm loa và kể truyện: “Thằng Cu Tý !” Tất cả hỏi lại: “Thằng Cu Tý nó làm sao ?” Quản trò làm động tác nghịch đất, miệng bảo: “Thằng Cu Tý nó làm như thế này !” Tất cả lập lại câu nói và làm theo động tác. Quản trò lại đập hai tay liên tiếp, bảo: “Thằng Cu Tý bẩn lắm, hư lắm !” Tất cả nói và làm theo. Quản trò đập hai tay vào mông, nói: “Thằng Cu Tý bị ăn đòn!”... Cứ thế thành một câu truyện nhân bản với các câu: “Thằng Cu Tý khóc !”, “Thằng Cu Tý xin lỗi mẹ”, “Thằng Cu Tý ngoan !”, “Thằng Cu Tý cười...” hoặc một câu truyện giáo dục việc cầu nguyện: “Thằng Cu Tý đi ngủ !”, Thằng Cu Tý chợt nhớ còn quên một chuyện !”, “Thằng Cu Tý đọc kinh !”, “Thằng Cu Tý được Chúa khen ngoan !”
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, vui nhộn.
Lưu ý: Nên chọn các câu nói ngắn, vui, dễ hiểu và có ý dẫn tới một bài học đạo đức. Cũng nên chọn những động tác phù hợp cho dễ thương mà không bị thô lỗ, phản giáo dục, phản tác dụng.
23. THĂNG TRẦM ĐẢO LỘN
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ ngoài trời hoặc trong nhà, cho khoảng 30 người, độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Phản xạ nhanh và chính xác.
Giáo dục: Sự hãnh diện tự hào chứ không kiêu căng khoác lác, khiêm nhường chứ không quỵ lụy, lễ độ chứ không khúm núm.
Luật chơi: Quản trò đứng giữa vòng tròn, chỉ thật nhanh vào bất cứ ai, người này đưa cao hai tay lên và hô to: “Ta là vua !” Tức thì hai người hai bên phải quỳ một chân, chắp tay hướng về người ấy và nói: “Muôn tâu bệ hạ !”. Cứ thế, có khi người mới làm vua đã chuyển thành thần dân, hoặc ngược lại. Ai làm chậm hoặc sai thì bị loại bằng cách phải ngồi bệt xuống đất.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, vui nhộn.
Lưu ý: Có thể chơi ngay trong lớp học, quản trò đứng ở lối đi giữa lớp và vừa hô vừa làm động tác. Có thể thêm những câu và động tác khác như: “Vua đi xuống hang !” thì tất cả phải chui xuống gầm bàn để luôn thấp hơn vua; hoặc “Vua đi ngủ !” thì tất cả phải đưa tay quạt; hoặc quản trò chỉ các dãy bàn bàn trái: “Ta là vua !” thì các dãy bàn bên trái phải quay sang mà xá và hô: “Muôn tâu bệ hạ !”
24. KẾT MỘT CHÙM HOA
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong nhà, cho khoảng 30 em, độ tuổi từ 12 trở lên.
Rèn luyện: Sự nhanh nhẹn.
Giáo dục: Sự đoàn kết trong tập thể, không kết bè kết phái, nhưng sẵn sàng cộng tác với mọi người, chẳng trừ ai.
Luật chơi: Mọi người đứng vòng tròn. Quản trò hô: “Kết chùm ! Kết chùm !” Tất cả hỏi lại: “Chùm mấy ? Chùm mấy ?” Quản trò hô: “Chùm 5 ! Chùm 5 !” Tất cả nhanh chóng tản ra tìm nhau để kết thành từng cụm 5 người một. Ai chậm chân không tìm được cụm để vào thì bị loại ngay chờ phạt. Có thể tăng mức độ khó hơn, ví dụ: “Chùm 3 cây, 4 rễ, 2 cành !” tức là mỗi cụm chỉ có 3 người đứng trên 4 chân và 2 tay chạm đất. Xen kẽ và kết thúc có thể hát: “Mỗi người là một cành hoa...”
Mục đích: Gây bầu khí giao lưu hòa đồng và sôi nổi đầu buổi sinh hoạt.
25. HỌA SĨ THIÊN TÀI
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trên sân hoặc trong hội trường lớn, cho khoảng 30 người tới 300 người, độ tuổi từ 18 trở lên.
Rèn luyện: Trí nhớ, sự quan sát tinh tường đi kèm với sự chú tâm lắng nghe ( liên quan đến thị giác và cả thính giác ).
Giáo dục: Ý thức khi làm việc gì, nói điều chi, cũng cần có đầu có đuôi, đâu ra đó.
Luật chơi: Quản trò đứng trên ghế cao, làm mẫu 3 lần các động tác trong không gian và nói theo như sau:
Bắt đầu nhá ! ( Nói thật tự nhiên )
Trăng tròn ! ( Tay phải vẽ một vòng tròn lớn, từ dưới lên trên, từ trái qua phải ).
Hai con mắt ( Tay phải vạch ngang làm hai con mắt bên trái và bên phải ).
Một cái mũi ( Tay phải ngoáy một cái ở giữa làm mũi ).
Một cái miệng ( Tay phải vạch một đường cong nằm ngang bên dưới làm miệng ).
Trăng tròn ! ( Tay phải lại vẽ một vòng tròn lớn, từ dưới lên trên, nhưng lần này thì từ phải qua trái ).
Hết ! ( Hai tay chắp ra sau lưng, chú ý động tác này làm rất tự nhiên, không quá gây chú ý ).
Sau đó, quản trò đố mọi người ai có thể lên làm lại giống như thế. Sẽ có nhiều người lần lượt xung phong lên biểu diễn lại, nhưng hầu hết chỉ chú ý ở các động tác vẽ mặt trăng, mà sơ xuất quên đi còn có hai câu mở đầu và kết thúc. Thường thì rất hiếm khi có người thành công, nhất là đám đông tham dự càng đông, xác xuất thành công càng thấp. Cuối cùng, quản trò cũng lật tẩy điểm then chốt của trò chơi, kèm theo một lời nhắc nhở nhẹ nhàng: “Luôn luôn chúng ta cần phải chú ý mọi việc mọi điều cho có đầu có đuôi, đầy đủ ngọn ngành”.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi vì tò mò và thắc mắc.
Lưu ý: Đây là loại trò chơi chỉ chơi một lần trong đời. Quản trò nên dặn những ai đã từng chơi thì xin giữ kín, không kể lại cho bất cứ ai, để cho người ta còn có cơ may và niềm vui để được chơi trò chơi này. Trong một cuộc chơi, quản trò có thể hỏi xem có ai đã chơi rồi, xin mời lên phụ mình, làm cộng tác viên hoặc giám khảo.
26. NGƯỜI KIỂM LÂM TỈNH TÁO
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, dành cho khoảng 15 người, độ tuổi từ 12 trở lên.
Rèn luyện: Óc mưu trí, khôn ngoan, khéo léo và nhanh nhẹn.
Giáo dục: Ý thức bảo vệ thiên nhiên và môi trường.
Luật chơi: Dùng một sợi dây thừng cột một đầu quanh lưng của một người đóng vai kiểm lâm, đầu kia buộc vào một thân cây to. Tất cả những người còn lại đóng vai những kẻ phá rừng, tìm cách lén chạy vào đốn cây bằng cách đập tay 3 cái vào thân cây. Người kiểm lâm sẽ phải bảo vệ rừng, không cho ai xáp lại gần thân cây. Ai bị người kiểm lâm chạm vào bất cứ chỗ nào trên người thì phải ngồi xuống tại chỗ bị bắt, trở thành các chướng ngại vật. Người sống sót cuối cùng sẽ thay vai cho người kiểm lâm.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, vui nhộn.
Vật dụng: Một sợi dây thừng dài độ 6m.
27. TRÒ CHƠI KIM
Thể loại: Trò chơi giác quan liên hệ đến thị giác ( quan sát bằng mắt ), tổ chức trong phòng hoặc ngoài trời, cho khoảng 30 người ở mọi lứa tuổi, độ tuổi càng cao thì càng đặt thêm nhiều vật để quan sát.
Rèn luyện: Sự quan sát tinh tế và trí nhớ chính xác.
Giáo dục: Tính thận trọng, không bỏ qua các chi tiết nhỏ nhặt.
Luật chơi: Quản trò bầy 10 món vật trên một chiếc khay. Mời mọi người cùng lên quan sát trong 30 giây, rồi lấy khăn phủ kín khay. Tất cả về chỗ, trong 1 phút, phải ghi chi tiết từng vật theo thứ tự từ trái sang phải đã quan sát được. Quản trò mở khăn che. Ai ghi nhận chính xác nhất thì thắng cuộc.
Mục đích: Gây bầu khí thư giãn, ấm áp sau 1 Trò chơi vận động mạnh.
Vật dụng: 1 cái khay, 1 chiếc khăn vuông, các vật lặt vặt khác...
Lưu ý: Từ trò chơi này có thể biến chế thành vô số trò chơi khác liên hệ đến từng giác quan: thính giác ( nghe từng vật có chất liệu khác nhau rơi xuống nền nhà ); khứu giác ( ngửi các loại mùi khác nhau ); vị giác ( nếm các loại gia vị khác nhau ); xúc giác ( sờ các vật có hình dạng khác nhau ); thị giác ( tìm xem những chi tiết đã thay đổi trên người quản trò )...
Nguồn gốc: Kim Bôn Ô Ha-ra ( Kim Ball O’Hara ) là một em bé gốc người Ấn-dộ, nhân vật trong 1 tác phẩm của văn hào người Anh là Rất-ya-kíp-linh ( Rudyard Kipling ). Theo truyện, Kim có biệt tài quan sát và ghi nhớ không sót một chi tiết nào. Sau này, em được tuyển vào làm đội viên trinh sát tiền thám của quân đội Anh tại Ấn-độ.
28. CHANH CHUA, CUA KẸP
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong phòng hoặc ngoài trời, dành cho 30 người, độ tuổi từ 12 trở lên.
Rèn luyện: Phản xạ nhanh nhạy.
Giáo dục: Đừng bao giờ “bắt cá hai tay”, có thể “mất cả chì lẫn chài” !
Luật chơi: Mọi người đứng thành vòng tròn, tay trái mở ra đưa cao ngang ngực, còn tay phải thì chụm lại đặt vào giữa lòng bàn tay trái của người bên cạnh. Quản trò sẽ đóng vai một người đầu bếp đi chợ, vừa đi rảo quanh vòng tròn, vừa kể lể. Bất ngờ trong câu chuyện, quản trò sẽ hô: “Mua cua !”, mọi người sẽ hô đáp lại “Cua kẹp !” và tay trái chụp ngay tay phải của người bên cạnh. Quản trò lại có thể hô: “Mua chanh !”, mọi người hô đáp lại: “Chanh chua !” và tay phải sẽ xòe ra đập thật nhanh xuống tay trái của người bên cạnh. Nếu ai không nhanh tay tránh, để bị người khác kẹp hoặc đập trúng thì coi như bị loại, vòng tròn thu nhỏ lại. Khi số người thua đã kha khá thì ngưng lại để cho một trò chơi phạt.
Mục đích: Gây bầu khí vui nhộn và thân ái.
29. TRẢ LẠI CHO XÊ-DA
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong nhà, dành cho khoảng 20 người chơi, độ tuổi từ 16 trở lên.
Rèn luyện: Óc quan sát và nhận định chính xác.
Giáo dục: Quản trò nhắc đến lời dạy của Chúa Giê-su “Của Xê-da, hãy trả về cho Xê-da; của Thiên Chúa, hãy trả về cho Thiên Chúa” ( xem Tin Mừng Mt 22, 15 – 21 ).
Luật chơi: Mọi người ngồi vòng tròn, tự mỗi người chọn một vật nhỏ của mình rồi đặt trước mặt mình. Tất cả đều phải quan sát kỹ vật gì và của ai. Quản trò đi thu tất cả các món vật, bỏ vào một cái túi lớn, đặt túi ở giữa vòng tròn. Nghe hiệu lệnh bắt đầu, quản trò sẽ đếm từ 1 tới 10, tất cả phải chạy lên, nhặt lấy một vật trong túi rồi bằng trí nhớ, chạy đi tìm đúng chủ của nó để trao. Nếu trả lầm người thì không được nhận. Sau 10 tiếng đếm, ai không tìm được chủ của món vật mình đang cầm thì bị phạt.
Mục đích: Gây bầu khí thư giãn nhưng sôi nổi và hào hứng.
Vật dụng: Các vật dụng tùy thân của mỗi người như: chùm chìa khóa, bật lửa ga, bút viết, ví tiền, đồng hồ...
30. TRUYỀN ĐIỆN, CHUÔNG REO.
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong nhà, dành cho khoảng 20 tới 30 người chơi, độ tuổi từ 16 trở lên.
Rèn luyện: Xúc giác nhạy và óc quan sát nhanh.
Giáo dục: Tinh thần cộng tác gắn bó trong mọi công việc.
Luật chơi: Tất cả ngồi vòng tròn nắm lấy tay nhau. Quản trò mời một người tình nguyện làm kỹ sư công ty điện lực. Người này sẽ ra ngoài một lát. Những người còn lại thỏa thuận chọn một người làm nguồn phát điện. Một người khác làm chuông reo và một người làm ra-đi-ô. 3 người này ngồi tương đối cách xa nhau. Mời kỹ sư vào. Quản trò ra hiệu lệnh. Người làm nguồn điện bí mật phát điện về bên trái ( hoặc về bên phải tùy ý ) bằng cách bấm nhẹ vào tay người bên trái ( hoặc tay người bên phải ). Người này lại tiếp tục truyền điện. Điện truyền đến chuông thì chuông reo, truyền đến ra-đi-ô thì ra-đi-ô phát ra một bài hát sinh hoạt, thế là mọi người hát theo. Đến truyền về đến máy phát điện thì người này có quyền đổi chiều giòn điện để truyền ngược lại. Kỹ sư công ty điện phải “bắt quả tang” điện đang truyền tới người nào. Người bị bắt phải thay anh ta làm kỹ sư và trò chơi tiếp tục.
Mục đích: Gây bầu khí thư giãn, thân tình và ấm áp.
CÁC MẪU TRÒ CHƠI SINH HOẠT ĐỐI KHÁNG
1. THÁM TỬ TÀI BA
Thể loại: Trò chơi lý luận, trong phòng hay ngoài trời, cho 20 tới 30 người chia thành 2 Đội, độ tuổi thiếu niên trở lên tham dự.
Rèn luyện: Óc nhận định và suy đoán khách quan.
Giáo dục: Ý thức về tha nhân với các nét đặc thù.
Luật chơi: Mỗi đội lần lượt bí mật chọn trước một người trong đội mình, nêu lên một đặc điểm tiêu biểu và dí dỏm của người ấy. Mỗi Đội phải họp bàn nhanh với nhau để tìm ra người có đặc điểm như thế trong Đội kia là ai. Có thể chơi 3 hay 5 hiệp để tính điểm thắng thua giữa hai Đội.
Mục đích: Gây tình thân ái trong tập thể.
Lưu ý: Tế nhị, tránh không đưa ra những dị tật của người khác.
2. DU LỊCH XUYÊN VIỆT
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời trên nền sân hoặc trên nền cát bãi biển, cho 30 tới 60 người chia thành 2 Đội, mọi lứa tuổi đều có thể tham dự.
Rèn luyện: Thể lực dẻo dai, phản xạ tốt.
Giáo dục: Mỗi người cần giốc sức cho tập thể cùng tiến lên.
Luật chơi: Vạch trên cát một lộ trình hình chữ S nước Việt Nam, dài khoảng 15 tới 20m. Hai đội đứng ở hai đầu lộ trình Bắc-Nam. Quản trò cho hiệu lệnh, hai người đầu tiên của hai đội sẽ chạy thật nhanh hướng về nhau, chân không được giẫm lên vạch lộ trình. Gặp nhau, hai đối thủ giơ cao tay oẳn tù tì, ai thắng đi tiếp, ai thua bị loại. Đội có người thua phải đưa người khác tiến lên ngay để kịp chặn đối thủ dọc đường. Đội nào đặt chân vào lãnh thổ đội kia trước coi như thắng cuộc.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động, hăng say.
Vật dụng: Có thể dùng dép để làm dấu dọc theo lộ trình.
3. VÂY THÀNH NGỌC HỒI
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời cho 2 Đội, mỗi Đội khoảng từ 12 tới 20 em, độ tuổi từ 12 trở lên.
Rèn luyện: Tính gan dạ, trí tinh khôn, óc nhận định chính xác, thể lực dẻo dai và nhanh nhẹn.
Giáo dục: Tinh thần đồng đội, chung vai sát cánh trong việc chung.
Luật chơi: Một Đội ở vòng ngoài làm quân Tây Sơn của vua Quang Trung, vây một Đội ở giữa làm quân của nhà Thanh. Quân Tây-sơn dùng bóng bắn thẳng vào người ( ngoại trừ đầu ) của địch. Quân Thanh chỉ được chạy, nhảy hoặc ngồi thụp xuống để tránh né, ai trúng “đạn” thì “chết” sững tại chỗ, làm bia cho đồng đội núp. Quản trò xem đồng hồ tính thời gian cầm cự tới người cuối cùng. Sang trận sau thì 2 Đội đổi chỗ thay vai. Cuối cùng, Đội nào cầm cự lâu nhất sẽ thắng và được Đội kia hát tặng bài “Vua Quang Trung, có 10 vạn quân, đêm 30 Tết, có 10 vạn quân thống nhất sơn hà !”
Mục đích: Gây bầu khí sôi động, hào hứng, xóa nhòa cách biệt.
Vật dụng: 2 trái bóng chuyền hoặc bóng ném ( hand ball ).
4. ĐỒNG LÒNG NHẤT TRÍ, MƯỜI NGƯỜI NHƯ MỘT
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ ngoài trời, dành cho nhiều Đội chơi, độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Sự phản xạ và óc phán đoán chính xác.
Giáo dục: Có ý thức đoàn kết hiệp nhất thì việc khó mấy cũng có thể hoàn thành tốt đẹp.
Luật chơi: Mỗi Đội có số người bằng nhau ( khoảng 10 người là tốt nhất ). Tất cả đều dùng khăn quàng bịt mắt, trừ người đứng cuối Đội. Mục tiêu hướng tới là một cây cờ, cách xa vạch xuất phát 20m, ở khoảng giữa có nhiều chướng ngại vật nhân tạ ( như ghế, bàn, lều trại... ) hoặc tự nhiên ( như lạch nước, hàng rào, mô đất... ). Nghe hiệu lệnh còi, đoàn tàu hỏa gồm “người mù mắt” hai tay đặt lên vai nhau đi tới theo sự hướng dẫn của “người sáng mắt” đứng cuối hàng làm tài xế. Tài xế muốn rẽ phải thì đập tay phải lên vai phải, rẽ trái thì đập tay trái lên vai trái, đi thẳng thì đập cả 2 tay lên 2 vai của người đứng áp chót, cứ thế người sau đập truyền lên người trước, cho tới người đầu tiên để biết định hướng mà đi, vượt qua các chướng ngại vật, đạt tới mục tiêu nhanh nhất thì thắng cuộc.
Mục đích: Gây bầu khí thân ái, đoàn kết trong Đội và trong toàn Đoàn.
Vật dụng: 1 cây gậy 1m60 có treo cờ, mỗi người 1 khăn quàng và một số bàn ghế...
5. LONG XÀ QUYẾT ĐẤU
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, tốt nhất là trên bãi biển, dành cho 2 Đội, mỗi Đội từ 20 tới 30 em, độ tuổi từ 14 trở lên, đặc biệt là tuổi Kha ( 14 – 16 tuổi ).
Rèn luyện: Sự nhanh nhẹn, dẻo dai và trí tinh khôn.
Giáo dục: Tinh thần đoàn kết, đùm bọc, che chở lẫn nhau.
Luật chơi: Một Đội làm Rồng, một Đội làm Rắn. Người trong mỗi Đội vòng tay ôm chắc bụng nhau để di chuyển mà không để bị đứt khúc. Đầu Đội này sẽ vừa che chắn bảo vệ đuôi của mình, lại vừa quơ tay tìm bắt cái đuôi của Đội kia.
Bất ngờ, quản trò thổi còi, cả Đội đảo ngược, đổi đầu làm đuôi, lấy đuôi làm đầu. Đội nào bị đứt nửa chừng, hoặc bị Đội kia bắt được, đập 3 cái lên người làm đầu hoặc làm đuôi thì bị thua, nhận hình phạt cõng Đội kia đi một vòng.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động, hào hứng.
6. HAI NGƯỜI BA CHÂN
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, dành cho 2 Đội, mỗi Đội khoảng 10 người, độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Sự nhanh nhẹn, dẻo dai, kỹ năng về nút dây thành thạo để có thể thắt nút chắc, đúng, nhanh và dễ cởi ra.
Giáo dục: Sự đồng lòng nhất trí trong công việc chung.
Luật chơi: Hai Đội đứng ở vạch xuất phát, hướng về mục tiêu có cắm 2 lá cờ. Hai cặp đầu tiên của mỗi Đội sẽ dùng khăn quàng buộc chân bên trái người này với chân bên phải của người kia bằng một nút dẹt. Nghe hiệu lệnh còi, 2 cặp người 3 chân sẽ đi thật nhanh lên nhổ lấy cây cờ rồi vòng về, tới ranh giới Đội, một người trao cờ, một người mở khăn trao cho cặp kế tiếp, đi lên cắm lại lá cờ. Cứ thế, Đội nào hết người trước sẽ thắng.
Mục đích: Gây bầu khí hăng say nỗ lực.
Vật dụng: 2 khăn quàng và 2 gậy 1m60 có treo một lá cờ nhỏ.
7. MÒ KIM ĐÁY BIỂN
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, dành cho 2 Đội, mỗi Đội khoảng 15 người, độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Sự dẻo dai, nhanh nhẹn, óc nhận xét phán đoán đúng.
Giáo dục: Nếu quá vội vàng hấp tấp trong công việc, sẽ dễ bị sai lầm, mất thì giờ, không đạt hiệu quả năng động.
Luật chơi: Quản trò tổ chức thành 2 lượt đấu:
Lượt đầu: 2 người đầu tiên của 2 Đội đứng ở vạch xuất phát, chân đi dép hoặc giầy, chạy nhanh lên vị trí để bao tải cách xa 8m, cởi ra và bỏ vào một chiếc, rồi chạy về đập vào tay người kế tiếp, cứ thế chạy lên cho đến hết Đội.
Lượt hai: Mỗi người lại lần lượt chạy lên lục trong bao tìm đúng chiếc dép hoặc giầy của mình, rồi chạy về, cứ thế cho đến khi ai nấy đã có đủ dép hoặc giầy như cũ. Đội nào xong trước sẽ thắng.
Mục đích: Gây bầu khí vui nhộn và sôi nổi.
Vật dụng: 1 cái bao tải lớn cho cả 2 Đội bỏ dép hoặc giầy chung.
8. KỴ MÃ ĐẤU THƯƠNG
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, dành cho 2 Đội, mỗi Đội khoảng 10 bạn nam, độ tuổi từ 16 trở lên. Nếu có cả nữ, chia đều một số cặp nữ – nữ, nam – nam.
Rèn luyện: Sự dẻo dai, khỏe mạnh và khéo léo.
Giáo dục: Gan dạ nhưng không liều lĩnh dại dột, sẵn sàng hợp tác ăn ý với nhau.
Luật chơi: 2 Đội đi từ vạch xuất phát, từng cặp một cõng nhau cầm cây “thương” bằng tre lên thi đấu, người được cõng cố gắng chọc hoặc khều cho nổ chiếc bong bóng đeo ở đầu cây tre của đối phương. Một hiệp đấu là 3 phút. Hết thời gian thi đấu, Đội nào còn nhiều bong bóng chưa nổ trên đầu gậy thì thắng. Thay vì cột bong bóng, có thể dùng chiếc mũ lưỡi trai xỏ trên đầu cây tre.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động, hứng khởi.
Vật dụng: Một số gậy tre 1m60 tương ứng với số cặp đấu, mũ lưỡi trai, hoặc bong bóng và dây cao su buộc bong bóng.
Lưu ý: Cẩn thận, không gây ra tai nạn thương tích.
9. MỘT BƯỚC LÀ THÀNH CÔNG
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, dành cho 3 Đội, độ tuổi từ 14 trở lên, tuổi Kha là hay nhất ( 14 – 16 tuổi ).
Rèn luyện: Sức khỏe dẻo dai.
Giáo dục: Ý chí nỗ lực vươn tới để thành công và thành nhân.
Luật chơi: Vẽ 3 vòng tròn đường kính 0m50 ở 3 đỉnh một hình tam giác đều có cạnh dài 3m, bên trong để 3 chiếc khăn quàng. 3 người của 3 Đội bị ràng buộc với nhau ở ngang vòng bụng bởi một sợi dây thừng lập thành một hình tam giác đều có cạnh dài 2m. Nghe hiệu lệnh còi của quản trò, cả 3 người đứng ở giữa hình tam giác lớn, đều cố gắng lựa thế vươn tới lấy cho được chiếc khăn quàng ở vòng tròn phía góc của mình. Bên ngoài 3 Đội hò reo động viên người của Đội mình. Thời gian một hiệp đấu là 3 phút, ai lấy được khăn quàng trước sẽ thắng. Trò chơi tiếp tục với 3 người khác. Chú ý: không được dùng chân để khều.
Mục đích: Gây bầu khí hăng hái, sôi nổi.
Vật dụng: 3 chiếc khăn quàng, 1 sợi dây thừng dài hơn 6m.
10. NHANH NHẨU ĐOẢNG
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ ngoài trời, dành cho nhiều Đội, độ tuổi từ 12 trở lên.
Rèn luyện: Sự nhanh nhẹn, tháo vát.
Giáo dục: Làm việc gì cũng có thứ tự và thận trọng, không hấp tấp.
Luật chơi: Mỗi Đội cử ra 1 người dự cuộc thi đấu. Tất cả đứng thành hình vòng cung cách đều vị trí đứng của quản trò là 5m, dưới chân để sẵn 5 vật dụng. Mọi người còn lại đứng thành hình vòng cung bên này. Quản trò hô to tên một vật dụng nào đó, mỗi người phải lấy đúng vật đó, chạy lên đưa cho quản trò. Quản trò có thể hô mang một lần 2 hay 3 vật lên, rồi lại bảo mang cái này về, mang cái khác lên, hoặc mang tất cả lên. Bất ngờ, có thể quản trò hô tên một vật dụng lạ ( ví dụ: 5 chiếc lá, 10 sợi tóc, 3 cái đồng hồ đeo tay... ), thành viên của Đội ở phía bên này phải lo tìm ngay để đưa cho người của Đội mình nhanh chóng mang lên. Ai làm rơi dọc đường, phải quay lại nhặt ngay. Mỗi lần yêu cầu là 1 hiệp, thường thì quản trò cho thi 5 hiệp để rõ Đội thắng, Đội thua.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, thân ái, ganh đua vui vẻ.
Vật dụng: 1 cuốn sổ tay, 1 cây bút, 1 chiếc mũ, 1 chiếc khăn quàng, 1 sợi dây dù ( hoặc tùy nghi chọn ).
11. THẰN LẰN CỤT ĐUÔI
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, dành cho 2 Đội, mỗi Đội khoảng 15 người, độ tuổi từ 12 trở lên.
Rèn luyện: Sự nhanh nhẹn, dẻo dai và óc mưu trí.
Giáo dục: Ý thức đoàn kết tập thể, không chỉ lo cho bản thân mà còn biết quan tâm đến mọi người.
Luật chơi: 2 Đội đều là những con “thằn lằn” có “đuôi” bằng một cành lá ( hoặc 1 mẩu dây dù, 1 giải giấy màu ) đeo ở cạp quần sau lưng, đứng đối diện cách xa nhau 3m. Nghe hiệu lệnh còi của quản trò, 2 bên xáp lại, vừa tìm cách giựt đứt “đuôi” bên kia, vừa phải bảo vệ “đuôi” của mình và của đồng đội. Sau 3 phút chiến đấu, quản trò cho ngừng lại, đếm xem bên nào còn nhiều “đuôi” hơn thì thắng. Kết thúc, hát bài “Hai con thằn lằn con đua nhau cắn nhau đứt đuôi...”
Mục đích: Gây bầu khí sôi động, vui vẻ, dễ hòa đồng.
Vật dụng: Giấy màu, kéo...
12. ÔNG NINH ÔNG NANG
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh, ngoài trời, trên sân rộng, dành cho 30 người chia thành 2 Đội bằng nhau, độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Phản xạ chính xác, thể lực nhanh nhẹn, dẻo dai.
Giáo dục: Nhận thức được rằng mọi cái trong đời đều có thể thay đổi đảo lộn rất bất ngờ, cần nỗ lực thích ứng kịp thời.
Luật chơi: Vạch trên đất hoặc cát 2 đường ranh giới cách nhau 1 m để hai Đội đứng đâu lưng vào nhau. Từ 2 đường này, có thêm một khoảng cách 5 m nữa để vạch ở hai phía thêm 2 đường biên cuối sân. Quản trò đặt tên một Đội là Ông Ninh, Đội còn lại là Ông Nang. Mỗi Đội điểm số từ 1 tới hết. Khi nghe quản trò hô tên Đội nào, ví dụ: “Ông Ninh Sáu !” thì người số 6 trong Đội mang tên Ông Ninh sẽ quay phắt ngay lại để đuổi người số 6 của Đội Ông Nang. Quản trò có thể gọi một lúc 2 hay 3 cặp, ví dụ: “Ông Nang Ba và Chín !” thì 2 cặp số 3 và số 9 cùng đuổi nhau. Quản trò cũng có thể gọi 2 cặp ngược nhau, ví dụ: “Ông Ninh Hai và ông Nang Mười !” thì số 2 bên Đội ông Ninh đuổi số 2 bên Đội ông Nang, còn số 10 bên ông Nang thì lại đuổi số 10 bên ông Ninh. Nếu người này chạy không kịp về tới đường biên cuối sân của họ mà bị bắt được, thì giải về làm tù binh đứng ở đường biên cuối sân bên Đội Ông Ninh. Nếu người này chạy thoát kịp về đường biên bên nhà, thì người đuổi cũng bị bắt sang làm tù binh của Đội Ông Nang. Cặp số vừa đấu xong thì được nghỉ chơi, cổ vũ những người còn lại. Cuối cùng, bên nào bị bắt nhiều người hơn thì coi như thua.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động hào hứng.
Lưu ý: Quản trò cần giải thích kỹ luật chơi và cho chơi nháp một vài lần. Kết thúc, có thể hát chung bài “Ông Nỉnh ông ninh, ông ra đầu đình, ông gặp Nảng ông Nang, ông ra đầu làng...”
13. ĐÔI GIẦY ĐÂY RỒI !
Thể loại: Vận động mạnh trong phòng hoặc ngoài trời, cho trên 30 người tham dự chia thành 2 Đội, hay nhất là dành cho độ tuổi Ấu hoặc Thiếu ( khoảng 8 tới 14 tuổi )
Rèn luyện: Vận động mạnh và nhận định nhanh.
Giáo dục: Luôn giữ nề nếp tề chỉnh trong đội ngũ.
Luật chơi: Chia 2 đội, mỗi người bỏ ra một chiếc giầy hoặc dép để trong một vòng tròn đường kính 2m cách mức khởi hành 5m. Quản Trò ra hiệu lệnh, lần lượt từng người mỗi Đội chạy lên tìm và mang giầy, xỏ dép vào chân, chạy trở về mức, đập tay cho người lên kế tiếp. Đội nào xong trước tập họp hàng ngang trình diện để Quản Trò kiểm tra xem có xỏ đúng dép và cột dây giầy đàng hoàng chưa.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, vui nhộn.
14. ĐÀN VỊT VÀO CHUỒNG
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời hoặc trong sân rộng có mái che, dành cho khoảng 20 em chia thành 2 Đội, độ tuổi từ 10 tới 14. Cũng có thể chơi cho người lớn tuổi hơn.
Rèn luyện: Thể lực dẻo dai và nhanh nhẹn.
Giáo dục: Tinh thần kỷ luật, biết vâng lời huynh trưởng trong tập thể.
Luật chơi: Vạch trên cát hoặc vẽ phấn trên sân một hình tròn đường kính 4m làm cái ao, cách đó 4m lại có thêm một hình tam giác đều mỗi cạnh dài 4m làm cái chuồng vịt. Giới hạn tất cả bên ngoài bằng một hình tròn lớn có đường kính 10m. Quản trò kể câu truyện: “Có một đàn vịt ham chơi, đến chiều rồi mà vẫn không chịu vào chuồng ( hình tam giác ), cứ thích bơi trong ao ( hình tròn ), vì thế những người chăn vịt cứ phải tìm cách lùa bắt đàn vịt về...” Một Đội làm phe những người chăn vịt, Đội còn lại làm đàn vịt đứng trong hình tròn. Nghe hiệu lệnh bắt đầu, đàn vịt chạy tỏa ra trong giới hạn của hình tròn lớn. Những người chăn vịt phải cố gắng chia nhau chặn đường và đuổi bắt từng con vịt đem nhốt vào chuồng trong hình tam giác. Nếu vịt lại nhảy xuống ao thì không được bắt. Nếu vịt nào tìm cách chạy đến đập vào người một con vịt đang ở trong chuồng thì giải thoát được cho bạn ra ngoài. Nếu vịt nào lỡ chạy ra khỏi hình tròn lớn làm giới hạn bên ngoài, coi như mất tích, bị loại ngay khỏi trò chơi. Trò chơi kết thúc khi vịt đã bị bắt hết vào chuồng. Chơi lần thứ hai, hai Đội đổi vai cho nhau. Quản trò xem đồng hồ tính thời gian xem Đội nào lùa được vịt nhanh nhất. Cuối cùng, các con vịt mất tích bị tập trung lại chịu một hình phạt.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động.
15. PHÊ-RÔ THẢ LƯỚI
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời hoặc trong sân rộng có mái che, dành cho khoảng 20 em chia thành 2 Đội, độ tuổi từ 10 tới 14. Cũng có thể chơi cho người lớn tuổi hơn.
Rèn luyện: Thể lực dẻo dai và nhanh nhẹn.
Giáo dục: Kể truyện Đức Giê-su bảo ông Phê-rô và các bạn chài hãy thả lưới bắt cá ( Lc 5, 4 – 11 ). Kết thúc trò chơi, nói với các em về Lòng Tin vào quyền năng của Đức Giê-su, hoặc về việc sẵn sàng đi theo Đức Giê-su để làm những tông đồ “chài lưới người” cho Nước Trời.
Luật chơi: Vạch trên cát hoặc vẽ phấn trên sân một hình tròn đường kính 10m làm biển cả. Một Đội làm lưới bắt cá bằng cách nắm chắc lấy tay nhau thành vòng tròng, Đội còn lại làm cá. Quản trò kể truyện Đức Giê-su xuống thuyền ông Phê-rô... Nghe hiệu lệnh bắt đầu, cá liền bơi tung tăng ra các phía, nhưng không được ra khỏi ranh giới biển. Còn lưới thì tìm cách bắt lấy cá bằng cách chuyển vòng tròn nắm tay nhau chụp xuống bao quanh cá. Cá có thể lẻn chui ra dưới các cánh tay chứ không được gỡ vòng tay. Trò chơi kết thúc khi cá đã bị bắt hết vào lưới. Chơi lần thứ hai, hai Đội đổi vai cho nhau. Quản trò xem đồng hồ tính thời gian xem Đội nào bắt được cá nhanh nhất.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động.
16. CHIẾN THẮNG CÁM DỖ
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời hoặc trong sân rộng có mái che, dành cho khoảng 20 em chia thành 2 Đội, độ tuổi từ 10 tới 14. Cũng có thể chơi cho người lớn tuổi hơn.
Rèn luyện: Thể lực dẻo dai và nhanh nhẹn.
Giáo dục: Cần phải luôn nhanh chóng và dứt khoát chiến thắng những cám dỗ xấu trong cuộc đời.
Luật chơi: Vạch trên cát hoặc vẽ phấn trên sân một hình tròn đường kính 4m làm tâm hồn. Bên ngoài hình tròn là cuộc đời thế gian. Đội bên ngoài làm ma quỷ cám dỗ, mỗi người lấy một vật bất kỳ tượng trưng cho các cám dỗ đem đặt vào trong hình tròn. Đội còn lại đứng trong hình tròn làm người bị cám dỗ. Nghe hiệu lệnh bắt đầu, Đội người đứng trong hình tròn phải cúi nhặt rồi ném đi thật xa tất cả các vật cám dỗ, Đội ma quỷ đứng ngoài tìm cách nhặt lại để ném trở vào. Nếu bên trong không còn vật nào thì Đội người thắng. Chơi lần thứ hai, hai Đội đổi vai cho nhau. Quản trò xem đồng hồ tính thời gian xem Đội nào chiến thắng được các cám dỗ nhanh nhất.
Mục đích: Gây bầu khí tranh đua sôi nổi, hào hứng.
Vật dụng: Mỗi người chọn một vật khác nhau của mình như: khăn quàng, mũ, giầy, dép, quả bóng nhựa...
17. TÍNH TỐT VÀ TẬT XẤU
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ ngoài trời hoặc trong sân rộng có mái che, dành cho khoảng 20 em chia thành 2 Đội, độ tuổi từ 10 tới 14. Cũng có thể chơi cho người lớn tuổi hơn.
Rèn luyện: Thính giác tinh tường và sự nhanh nhẹn khéo léo.
Giáo dục: Phải khôn ngoan sáng suốt để phát hiện các “Tật Xấu” luôn ẩn nấp trong tâm hồn.
Luật chơi: Một Đội làm các “Tính Tốt”, mắt bịt kín bằng khăn quàng. Đội còn lại làm các “Tật Xấu” tản ra đứng trong những vạch hình tròn đường kính 1m. Nghe hiệu lệnh bắt đầu, các “Tính Tốt” từ xa bắt đầu tiến vào, dùng 2 tay để cố gắng quơ bắt các “Tật Xấu”. Còn các “Tật Xấu” chỉ được di chuyển trong giới hạn đường tròn tại “hang ổ” của mình, có thể cong người, ngồi thụp xuống để tránh bị túm. Bất ngờ, quản trò thổi một tiếng còi dài, các “Tật Xấu” phải đổi hang, chạy từ chỗ mình qua chỗ khác thật nhanh nhưng thật khẽ khàng, tránh gây ra tiếng động. Các “Tính Tốt” phải thính tai và nhanh tay nhanh chân để túm bắt các “Tật Xấu”. “Tật Xấu” nào đã bị túm được thì phải la lên: “Em xin chừa !” và giúp tháo khăn bịt mắt cho “Tính Tốt” đã bắt được mình. Trong khi các “Tính Tốt” còn lại vẫn nỗ lực truy lùng tiếp cho đến khi hết sạch “Tật Xấu”. Chơi lần thứ hai, hai Đội đổi vai cho nhau. Quản trò xem đồng hồ tính thời gian xem Đội nào truy bắt được các “Tật Xấu” nhanh nhất.
Mục đích: Gây bầu khí thư giãn nhưng vẫn hồi hộp, sôi nổi.
Vật dụng: Số khăn quàng bằng một nửa số người tham gia.!
18. ĐÁNH THÀNH GIÊ-RI-KHÔ
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời hoặc trong sân rộng có mái che, dành cho khoảng 20 em chia thành 2 Đội, độ tuổi từ 10 tới 14. Cũng có thể chơi cho người lớn tuổi hơn.
Rèn luyện: Thể lực dẻo dai và nhanh nhẹn.
Giáo dục: Quản Trò kể câu truyện trong Cựu Ước: Ông Gio-duê dẫn quân Ít-ra-en đánh thành Giê-ri-khô của người Ca-na-an ( xem sách Gio-duê: Gs 6, 1 – 16 ). Kết trò chơi, nhắc đến bài học về Lòng Tin của Dân Ít-ra-en vào quyền năng độ trì của Thiên Chúa.
Luật chơi: Mỗi Đội tự điểm số từ 1 đến hết. Một Đội làm quân Ca-na-an đứng thành một vòng tròn bên trong. Đội còn lại làm quân Ít-ra-en quây thành một vòng tròn lớn hơn bên ngoài. Để các cặp nhận diện nhau xong thì cho xáo trộn mỗi Đội, không đứng theo đúng thứ tự nữa. Nghe hiệu lệnh, tất cả cùng hát một bài ca sinh hoạt Giáo Lý, quân Ít-ra-en sẽ đi đều bước ngược chiều kim đồng hồ như thể vây thành Giê-ri-khô ở giữa, còn quân Ca-na-an thì ngược lại, đi đều bước xuôi chiều kim đồng hồ. Quản trò bất ngờ thổi một hồi còi dài. Quân Ca-na-an bên trong liền ngồi thụp xuống tại chỗ, dấu mặt vào hai tay để không bị “quân địch” nhận diện. Quân Ít-ra-en bên ngoài thì phải chạy tìm cho đúng người có số giống mình bên quân Ca-na-an, khi tìm được thì nhảy lên lưng người ấy ngay. Người nào bên quân Ít-ra-en chậm chân nhất thì bị loại ra ngoài. Khi ấy quân Ca-na-an sẽ đông hơn, khó nhận diện hơn. Sau một hiệp đấu ( 7 lần thổi còi, ứng với truyện ngày xưa quân Ít-ra-en đã đi quanh thành Giê-ri-khô 7 vòng trong 7 ngày ) thì đếm số quân bên ngoài còn lại, rồi cho 2 Đội đổi vai để tiếp tục chơi hiệp hai ( cũng 7 lần thổi còi ). Sau 2 hiệp, quản trò sẽ công bố Đội thắng cuộc, tức là Đội đóng vai quân Ít-ra-en tốt nhất, có số người bị loại ít nhất.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi và hào hứng.
19. CÔNG TY CẤP NƯỚC
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, dành cho nhiều Đội, độ tuổi từ 10 trở lên.
Rèn luyện: Sự khéo léo và thể lực dẻo dai.
Giáo dục: Tinh thần nỗ lực đóng góp phần mình cho tập thể.
Luật chơi: Các Đội có số người bằng nhau, xếp hàng một ở vạch xuất phát, bên cạnh một chậu đầy nước. Cách đó 10 m để cho mỗi Đội một vỏ chai nước khoáng bằng nhựa. Nghe hiệu lệnh bắt đầu, người của mỗi Đội sẽ dùng hai tay vốc nước, chạy lên rót vào vỏ chai, rồi chạy về đánh tay cho đồng đội vốc nước lên tiếp. Những người còn lại hò reo cổ võ. Đội nào được đầy chai nước trước sẽ thắng cuộc. Cũng có thể cho đấu loại để vào chung kết.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, hào hứng.
Vật dụng: 1 số chậu nướ, 1 số vỏ chai nước khoáng bằng nhựa.
Lưu ý: Quản trò phải chuẩn bị một thùng nước để tiếp tế nước cho những chậu sắp cạn.
20. TẬN TÌNH PHỤC VỤ
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, dành cho khoảng 30 người chia làm 2 Đội, độ tuổi từ 14 trở lên.
Rèn luyện: Thể lực dẻo dai.
Giáo dục: Tinh thần đoàn kết chặt chẽ trong tập thể.
Luật chơi: 2 Đội đứng giàn hàng ngang ở vạch xuất phát 2 bên cách nhau 12m. Ở chính giữa vạch một vòng tròn đường kính 0m50, bên trong để 2 chiếc khăn quàng chung. Nghe hiệu lệnh, 2 Đội đứng sát lên, tay quàng lên vai nhau, cùng tiến bước, tới nơi thì cả Đội cố gắng khom mình xuống thật thấp, nhất là đoạn giữa đội hình để người đứng giữa có thể dùng răng cắn 1 chiếc khăn quàng lên. Sau đó, cả Đội vẫn trong tư thế đó nhưng bước lui về vạch xuất phát. Người cắn khăn chạy đến giao chiếc khăn cho quản trò. Đội nào giao trước là thắng.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, hào hứng.
Vật dụng: 2 chiếc khăn quàng.
21. TRIỂN LÃM CHÂN GIÒ !
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong phòng, dành cho 2 Đội, mỗi Đội khoảng 10 tới 15 người, độ tuổi từ 16 trở lên.
Rèn luyện: Sự quan sát tinh tường và trí nhớ chính xác.
Giáo dục: Cần tôn trọng tính cách riêng của mỗi người.
Luật chơi: Một Đội được triển lãm chân giò cho Đội kia quan sát trước thật kỹ. Sau đó, Đội triển lãm sẽ căng một tấm bạt to chắn ngang, che khuất cả đầu, bên trong, các ống quần được xắn cao lên quá đầu gối, xáo trộn vị trí đứng hoặc đứng tréo chân lẫn nhau. Nghe hiệu lệnh, Đội triển lãm sẽ giơ cao tấm bạt lên, để ló ra các chân giò từ đầu gối trở xuống. Quản trò bắt đầu tính giờ. Đội quan sát sẽ có 3 phút để nhận diện đôi chân nào của người nào, rồi đồng loạt hô to tên người ấy. Nếu đúng, người trong Đội triển lãm sẽ phải nhô đầu lên trình diện: “Dạ thưa, em đây ạ !” rồi bị loại ra khỏi cuộc triển lãm. Nếu sai, tất cả Đội sẽ cùng cười lên một tràng cười khoái chí để áp đảo tinh thần. Hết giờ, Đội triển lãm hạ tấm bạt, quản trò đếm xem còn mới người. Chơi tiếp hiệp hai, tới phiên Đội quan sát được triển lãm. Kết thúc, quản trò sẽ công bố Đội thắng cuộc là Đội đã nhận diện được nhiều người nhất.
Mục đích: Gây bầu khí thư giãn nhưng vui tươi thú vị.
Vật dụng: Một tấm bạt căng lều, hoặc một cái chăn lớn.
22. KÉO CO ĐỐT PHÁO
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, cho khoảng 30 người chia thành 2 Đội ( chú ý cho đồng đầu số nam và nữ ), độ tuổi từ 16 trở lên.
Rèn luyện: Thể lực mạnh mẽ và dẻo dai, sức rướn tối đa.
Giáo dục: Tinh thần đoàn kết trong tập thể.
Luật chơi: 2 Đội đứng ở 2 bên mức xuất phát, sau lưng mỗi Đội cách xa 2m có đặt dưới đất một cái ba-lô, ở trên buộc một chiếc bong bóng đã thổi căng. Mỗi Đội ở 1 phía, người sau ôm vòng bụng người trước ( hoặc cùng kéo một sợi thừng ). Người đứng sau cùng tay cầm một cây nhang ( hương ) đã đốt cháy. Nghe hiệu lệnh, 2 Đội cùng cố gắng kéo về phía sau để người sau cùng châm cây nhang bào bong bóng cho nổ. Đội nào nổ được bong bóng trước thì thắng.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động, hào hứng.
Vật dụng: Một số bong bóng màu, một số cây nhang ( hương ) và dây thung ( dây chun ) để buọc bong bóng, một sợi dây thừng dài 30m, chính giữa buộc một cái khăn quàng làm chuẩn.
Lưu ý: Để tránh tai nạn rủi ro, phía sau 2 Đội phải trống trải hoàn toàn, không có hàng rào, cây to, rãnh nước, đá tảng...
23. VÂN TIÊN CÕNG MẸ ĂN BÁNH
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, trên một sân bóng chuyền, dành cho nhiều Đội ( mỗi Đội 10 em chia làm 5 cặp ), độ tuổi Kha là tốt nhất ( các em nam 16 tuổi trở lên ).
Rèn luyện: Thể lực dẻo dai và sự khéo léo.
Giáo dục: Nỗ lực của từng cá nhân đều có ích cho tập thể.
Luật chơi: Giữa sân, căng ngang 2 cột một sợi dây thép, có bao nhiêu Đội thì treo trên dây thép một cái bánh đa to. Các cặp đấu của mỗi Đội cõng nhau đứng ở vạch xuất phát cách xa 2 cột mốc là 6m. Nghe hiệu lệnh, quản trò bắt đầu đếm từ 1 tới 30, các cặp tiến lên, khi tới nơi, người được cõng sẽ cố gắng cắn và nhai bánh đa càng nhiều càng tốt mà không được dùng tay giữ bánh đa, cũng không được làm cho bánh đa vỡ rơi xuống. Hết 30 tiếng đếm, quản trò thổi còi, các cặp quay về để các cặp đồng đội của mình lên ăn bánh đa tiếp. Khi các cặp đã lên hết, bánh đa của Đội nào còn ít nhất thì Đội ấy thắng.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi vui tươi.
Vật dụng: 2 cột cao 2m40, 1 dây thép dài 10m, dây ni-lông treo, một số bánh đa đã nướng phồng.
24. CHỐNG SÀO VIỆT DÃ
Thể loại: Trò chơi vận động mạnh ngoài trời, trên bãi đất rộng, dành cho 30 người trở lên chia thành nhiều Đội, mỗi Đội chia làm nhiều tổ, mỗi tổ 5 người, ở độ tuổi Kha là tốt nhất ( các em nam 16 tuổi trở lên ).
Rèn luyện: Thể lực dẻo dai, và lòng gan dạ.
Giáo dục: Sự cộng tác, phối hợp ăn ý nhịp nhàng của các cá nhân trong một tập thể.
Luật chơi: Vạch trên đất 2 vạch nằm ngang ( vạch xuất phát và mức đến ) cách xa nhau 10m. Các tổ 5 người của mỗi Đội cầm gậy chuẩn bị sẵn ở vạch xuất phát. Nghe hiệu lệnh, 2 người trước và 2 người sau cầm song song 2 gậy tre, người thứ năm tay chống sào dài nhẩy lên đứng 2 chân trên 2 gậy tre. Tất cả cùng bước, tới mức đến thì người chống sào nhẩy xuống, 4 người giữ nguyên 2 gậy tre, chỉ xoay người đổi lại, người chống sào lại nhẩy lên, tất cả cùng về, các tổ khác lại tiếp tục đi cho tới hết. Đội nào hết trước là thắng.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động, hào hứng.
Vật dụng: Khá nhiều gậy tre dài 1m60 và 2m.
Lưu ý: Khoảng cách chiều ngang giữa các Đội tối thiểu là 2m.
25. NHỮNG NHÀ TOÁN HỌC ĐẠI TÀI
Thể loại: Trò chơi vận động nhẹ trong phòng hoặc ngoài trời, dành cho 30 người trở lên, chia thành nhiều Đội, độ tuổi Tráng là tốt nhất ( từ 20 trở lên ).
Rèn luyện: Kỹ năng lý luận, tổ hợp và tính nhẩm môn toán.
Giáo dục: Tránh “sức ỳ tâm lý”, luôn phải động não sáng suốt trước mọi tình huống đa dạng và phức tạp trong cuộc sống.
Luật chơi: Trao cho mỗi Đội một bộ bài tây 52 lá đã trang đều thật kỹ. Nghe hiệu lệnh, quản trò bắt đầu dùng đồng hồ tính thời gian 3 phút, mỗi Đội sẽ họp nhau xem bộ bài có tất cả bao nhiêu nút. Hết 3 phút, đại diện các Đội báo kết quả và cách tính của Đội mình cho quản trò. Nếu là 340 nút là chính xác. Cần nhớ là các lá bồi, đầm, già đều tính mỗi lá là 10 nút. Có thể có nhiều cách tính toàn bộ bài như sau:
Chia bộ bài cho mọi người trong Đội, tự mỗi người đếm, đem cộng chung lại ra tổng số 340 nút. Cách này rất lâu và dễ sai.
Bộ bài có 12 loại lá khác nhau, mỗi loại có 4 lá cơ, rô, chuồn, bích. Đem cộng 4 lá ách, với 4 lá 2, với 4 lá 3... cũng sẽ được 340 nút. Cách này cũng khá lâu và cũng dễ sai.
Cũng với cơ sở như trên, nhưng chỉ cần cộng: 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 + ( 4 x 10 ) = 85, rồi lấy 85 x 4 = 340 nút. Cách này nhanh nhất và khó bị sai nhất.
Mục đích: Gây bầu khí sôi nổi, hào hứng.
Lưu ý: Quản trò nhớ loại ra những lá bài không có số trong bộ bài.