Bài 7: KỸ NĂNG LÀM CÁC TỜ BÌA MINH HỌA GIÁO LÝ VÀ LỜI CHÚA
I. DẪN NHẬP:
Hầu hết các bài Giáo Lý trong khoa Sư Phạm Huấn Giáo ngày nay đều được khai triển dựa trên một hoặc hai câu Lời Chúa như là nền tảng chính yếu. Do vậy, một trong các kỹ năng không thể thiếu đối với một Giáo Lý Viên chính là việc minh họa câu Lời Chúa chủ đạo đó bằng hình ảnh trực quan sinh động, giúp các em học sinh Giáo Lý dễ hiểu, mau nhớ và liên hệ nhanh với bài học Giáo Lý.
Ở đây, xin giới thiệu cách thực hiện tờ bìa minh họa Giáo Lý khá đơn giản, dễ tìm nguồn hình ảnh, dễ làm, dễ dùng và thuận tiện cho việc lưu trữ và sử dụng chung cho nhiều bài, nhiều cấp lớp Giáo Lý khác nhau.
II. VẬT LIỆU:
Hình ảnh: Luôn có sẵn nơi sách báo, ảnh chụp, đặc biệt là các tờ lịch hoặc bìa ảnh màu của các loại tập san như Tuổi Trẻ Chủ Nhật, Mực Tím, Công Giáo và Dân Tộc, Báo Ảnh Việt Nam, Atlas, Air France, Paris Match...
Giấy bìa: Dùng loại bìa chemise xếp thành bốn trang bán ở các tiệm văn hóa phẩm với giá từ 300 tới 400 đồng, có ít nhất 4 màu ( lục, vàng, hồng, lam ) thuận tiện cho việc hệ thống theo chủ đề Lời Chúa hoặc cấp lớp Giáo Lý.
Dụng cụ: Bút nỉ nhiều mầu, nét tương đối to; Thước kẻ; Bút chì; Hồ dán; Kéo; Đinh ghim có mũ tròn.
III. THỰC HIỆN:
Có tất cả 10 bước để tiến hành từ khởi đầu cho đến khi hoàn thành công việc như sau:
Có nguyên văn câu Lời Chúa chủ đạo với đầy đủ xuất xứ: Tên Sách Kinh Thánh viết tắt, chương, câu. Lưu ý, nên dùng thống nhất theo bản dịch phổ biến hiện nay của Ban Phiên Dịch Phụng Vụ Các Giờ Kinh.
Có chủ đề chính yếu của bài dạy Giáo Lý trong chương trình Giáo Lý đang dùng, được khai triển từ Lời Chúa.
Phác thảo nội dung diễn giải được ý tưởng câu Lời Chúa, càng cụ thể và hiện thực càng dễ giúp các em hiểu và ghi nhớ.
Chọn lựa trong sách báo các hình ảnh thích hợp với nội dung này. Cẩn thận cắt ra, có thể bo tròn 4 góc ảnh hoặc cắt lộng theo đường nét của ảnh. Lưu ý: ảnh được chọn phải nhỏ hơn so với kích thước một trang của tờ bìa.
Sắp xếp các ảnh trên tờ bìa thành một bố cục hợp lý và mỹ thuật, nhớ chừa các khoảng trống nhỏ để có thể ghi chú vắt tắt nội dung từng cụm hình, cũng như có chỗ rộng rãi để chép nguyên văn câu Lời Chúa cần minh họa.
Dán ảnh lên hai trang 2 và 3 của tờ bìa bằng cách bôi hồ bốn góc ảnh hoặc chạy dài theo mép ảnh. Lưu ý: không nên bôi hồ toàn bộ lưng ảnh vì giấy sẽ co lại.
Ngoài các hình ảnh cắt dán, nếu khéo tay có thể dùng bút vẽ thêm một vài hình mang tính tôn giáo nếu như không tìm được trong sách báo.
Ghi chú nội dung Giáo Lý cần thiết bằng nét bút trung bình. Với câu Lời Chúa thì dùng nét bút lớn hơn, cỡ chữ in trang trọng, có đóng khung cho nổi bật.
Ở mặt bìa trang 4 có thể chép sẵn một câu truyện kể, một băng reo, một trò chơi hoặc một bài hát ý lực thích hợp với nội dung câu Lời Chúa và hình ảnh đã sử dụng.
Để dễ lưu trữ và chọn tìm khi cần sử dụng, nên chú thích ở trang 1 của tờ bìa các chi tiết sau: địa chỉ câu Lời Chúa, các cấp lớp Giáo Lý có thể dùng, tên các bài Giáo Lý có liên hệ, và vắn tắt nội dung ý tưởng các hình ảnh... Tất cả các tờ bìa được xếp theo thứ tự vào một bao nylon lớn để tránh bị mối và gián ăn.
IV. SỬ DỤNG:
Có thể đưa tờ bìa hình ảnh ra ngay từ phần dẫn nhập vào bài Giáo Lý, dựa theo ảnh đặt câu hỏi gợi ý để các em trả lời, từng bước dẫn vào nội dung Giáo Lý cần trình bày. Cũng có thể dùng trong phần củng cố bài Giáo Lý vừa dạy, mời các em quan sát và nhận xét các ảnh, tự rút ra các ý tưởng, từ đơn giản quy nạp dần đến phức tạp hơn, càng lúc càng gần với nội dung bài Giáo Lý. Cuối cùng, Giáo Lý Viên nhấn mạnh và đúc kết những điểm chính yếu để các em ghi nhớ.
Nên đưa ra đúng lúc bằng cách hai tay giơ cao tờ bìa mở rộng hai trang 2 và 3, hoặc dùng đinh ghim gắn lên bảng cho cả lớp đều nhìn rõ. Một bài dạy chỉ nên dùng tối đa là 3 tờ bìa minh họa.
Trong cả niên khóa Giáo Lý, không nhất thiết bài nào cũng dùng đến các tờ bìa minh họa Giáo Lý sẽ làm các em thấy quen thuộc nhàm chán.
V. DẶN DÒ:
Trong ban Giáo Lý nên tự tổ chức các đợt cho Giáo Lý Viên cùng làm chung các tờ bìa minh họa Giáo Lý váo các dịp lễ, nghỉ hè hoặc đầu năm học. Ở một số lớp Giáo Lý cấp lớn, có thể cho chính các em thi đua làm theo Nhóm, theo Đội ( dạng làm Pa-nô Chạy ) vì đây cũng là một kỹ năng giúp cho phương pháp sư phạm sinh động và đạt hiệu quả cao.
Toàn ban Giáo Lý nên lập một ngân hàng hình ảnh do các Giáo Lý Viên sưu tầm, gửi vào. Người phụ trách phân loại và hệ thống sẵn, khi cần có thể có ngay các hình ảnh đẹp và đúng nội dung.
Vì nội dung câu Lời Chúa và nội dung bài dạy Giáo Lý có thể trùng nhau ở các cấp lớp khác nhau, nên mỗi tờ bìa minh họa Giáo Lý có thể dùng chung cho nhiều lớp, nhiều bài, tuỳ cách diễn giảng thu hẹp hay mở rộng của mỗi Giáo Lý Viên sử dụng.
VI. CÁC CÂU LỜI CHÚA GỢI Ý LÀM BÌA MINH HỌA:
Tin Mừng theo thánh Mát-thêu: Mt 1,23; 3,3; 4,4; 5,3; 5,15; 6,19-20; 6,24; 6,26; 6,28; 7,13; 10,40; 11,28; 13,47; 18,3; 19,14; 19,23; 20,28; 22,39...
Tin Mừng theo thánh Mác-cô: Mc 3,35; 9,37; 10,23; 16,15...
Tin Mừng theo thánh Lu-ca: Lc 5,10; 6,31; 6,38; 6,43; 8,16; 10,1; 13,24; 21,36...
Tin Mừng theo thánh Gio-an: Ga 1,5; 10,14; 13,34; 13,35; 15,12; 15,13; 16,20; 16,22b; 18,36...
Thư thánh Phao-lô: Cl 3,12; 1 Cr 12,31-13,13
Các Thư khác: 1 Ga 2, 3-11; 1 Pr 4...