Việc ban Phép lành Tòa Thánh hay Phép lành Tông Tòa cùng với ơn toàn xá [cho các các tín hữu sốt sắng lãnh nhận] chỉ áp dụng cho một số trường hợp sau:
1. Chính Đức Giáo hoàng ban phép lành “Urbi et Orbi” (cho thành phố [Rôma] và cho thế giới) trong những dịp trọng đại (chẳng hạn như dịp Lễ Giáng Sinh, Lễ Phục Sinh, nhân dịp đăng quang Giáo hoàng hay Năm Thánh…). Các tín hữu có thể lãnh nhận trực tiếp Phép lành Tông Tòa này (Benedictio Papalis) cùng với ơn toàn xá đi kèm tại quảng trường thánh Phêrô hoặc gián tiếp qua truyền thanh, truyền hình (Enchiridion Indulgentiarum: Normae et Concessiones[1999], “Concessiones”, số 4);[1]
2. Các Giám mục chính tòa có thể ban Phép lành Tòa Thánh [với ơn toàn xá] ba lần một năm vào các dịp lễ trọng đặc biệt mà ngài chỉ định, ngay cả khi ngài chỉ dự lễ đó mà thôi. Những Giám chức khác ngang quyền với Đức Giám mục giáo phận, dù không có chức Giám mục: từ khi nhận trách nhiệm mục vụ, cũng được ban phép lành của Đức Thánh Cha (= Phép lành Tòa Thánh) với ơn toàn xá trong địa hạt của mình ba lần trong năm, vào các ngày lễ trọng thể mà các ngài chỉ định. Loại phép lành này được ban vào cuối Thánh lễ thay thế phép lành vẫn quen làm theo những quy tắc được nêu ra trong Sách Lễ nghi Giám mục. Nhưng ngay khi làm hành vi thống hối lúc đầu lễ thì đã phải hướng về phép lành này rồi (Enchiridion Indulgentiarum: Normae et Concessiones [1999], “Normae de indulgentiis”, số 7.2; Sách Lễ nghi Giám mục, các số 1122-1126);[2]
3. Đức Thượng phụ hoặc Đức Tổng Giám mục [thuộc các Giáo Hội Công giáo Đông phương][3] có thể ban Phép lành Tòa Thánh với ơn toàn xá 3 lần trong năm và ban bất cứ khi nào xét thấy rằng ơn toàn xá đảm bảo cho lợi ích của các tín hữu do bởi hoàn cảnh đặc biệt hay có lý do đặc biệt. Ngài còn có thể ban ơn toàn xá và ơn tiểu xá khắp nơi trong lãnh thổ của mình, trong các nhà thờ theo nghi lễ của mình dù ở bên ngoài lãnh thổ, cũng như ban cho các tín hữu thuộc nghi lễ của ngài ở khắp nơi ((Enchiridion Indulgentiarum: Normae et Concessiones [1999], “Normae de indulgentiis”, số 9).
4. Các linh mục có thể ban Phép lành Tòa Thánh với ơn toàn xá cho bệnh nhân trong trường hợp nguy tử (in articulo mortis) như được đề ra trong Sổ bộ các Ân xá [ấn bản 1999] tại “Normae de indulgentiis” số 18.2[4] cũng như tại “Concessiones” số 12.1[5]và trong Sách Nghi thức Chăm sóc Mục vụ cho Bệnh nhântại các số 195 và 201. Số 201 nói về Của ăn đàng ngoài Thánh lễ, vốn là trường hợp bình thường cho việc ban Phép lành Tòa Thánh. Chữ đỏ cho biết rằng khi kết thúc bí tích Giải tội hoặc nghi thức sám hối, vị linh mục có thể ban Phép lành Tòa Thánh [với ơn toàn xá] cho người nguy tử, bằng cách sử dụng một trong các công thức sau: “Vì các mầu nhiệm cực thánh trong việc cứu chuộc nhân loại, xin Thiên Chúa toàn năng tha cho con (ÔBACE) mọi hình phạt đời này và đời sau, xin Người mở cửa thiên đường và dẫn con (ÔBACE) về chốn vui vẻ muôn đời”; Hoặc công thức: “Cha (tôi) dùng quyền Tòa Thánh đã ủy cho, ban ơn toàn xá và ơn tha thứ mọi tội lỗi cho con (ÔBACE), nhân danh Cha, và Con + và Thánh Thần. Amen”;[6]
5. Khi Tòa Ân Giải Tối Cao ra Sắc lệnh cho phép ban Phép lành Tòa Thánh với ơn toàn xá kèm theo trong một dịp long trọng nào đó [theo thỉnh nguyện]. Chẳng hạn nhân dịp Năm Thánh kỷ niệm 30 năm tôn phong hiển thánh cho 117 vị Tử đạo tại Việt Nam, Tòa Ân Giải Tối Cao đã ra Sắc lệnh cho phép ban PHÉP LÀNH TOÀ THÁNH kèm theo ơn toàn xá với các điều kiện thông thường (xưng tội, rước lễ và cầu nguyện theo ý Đức Giáo hoàng), cho tất cả các giám mục, linh mục, phó tế, tu sĩ nam nữ và Kitô hữu có lòng sám hối thực sự và được đức mến thúc đẩy, đã tham dự chính các thánh lễ [trong những ngày từ 19 tháng Sáu đến ngày 24 tháng Mười Một năm 2018, những ngày khai mạc và bế mạc cách long trọng]. Các Kitô hữu muốn sốt sắng lãnh nhận Phép lành Toà Thánh, nhưng vì hoàn cảnh hữu lý, không thể tham dự các nghi lễ thánh, thì theo luật, vẫn có thể được ơn toàn xá, miễn là có ý hướng đạo đức theo dõi qua các phương tiện truyền hình hay truyền thanh, chính các nghi lễ ấy lúc đang được cử hành (Văn thư số: 224/18/1 ban hành ngày 23/03/2018).
[1] Câu nói cuối cùng của phép lành luôn là: Et benedictio Dei omnipotentis, Patris et Filii et Spiritus Sancti descendat super vos et maneat semper (Nghĩa là: “Và xin Thiên Chúa toàn năng, là Cha và Con và Thánh Thần, ban phép lành và ở lại với anh chị em luôn mãi”).
[2] Benedictionem papalem cum indulgentia plenaria, secundum praescriptam formulam, impertiendi in sua quisque eparchia vel dioecesi ter in anno, festis sollemnibus ab ipsis designandis, etiamsi Missae adsistant tantum. Haec benedictio datur in fine Missae loco benedictionis consuetae, ad normam uniuscuiusque Caeremonialis Episcoporum.
[3] Chẳng hạn GH Công giáo Hy Lạp Ukrainian; GH Công giáo Syro-Malabar; GH Công giáo Syro-Malankara; GH Công giáo Hy Lạp Romanian.
[4] Christifidelis tamen consequi poterit indulgentiam plenariam in articulo mortis, etiamsi eodem die indulgentiam plenariam iam acquisiverit.
[5] Sacerdos, qui christifideli in vitae discrimen adducto sacramenta administrat, eidem benedictionem apostolicam cum adiuncta indulgentia plenaria impertire ne omittat.
[6] Số 122 trong cuốn “Nghi thức Xức dầu Bệnh nhân và việc Săn sóc Họ theo Mục vụ”, bản dịch của UBGM Về Phụng Vụ (Sài Gòn 1974); Xc. Edward McNamara, LC, “Indulgences at the Point of Death” trong The ZENIT Daily Dispatch © Innovative Media, Inc (15 October 2013).
Nguồn: Hội đồng Giám mục Việt Nam